ابراهیم قاسمی
هدف از این پژوهش بررسی راهكار های تغذیه ای جهت بهبود شرایط متابولیكی و عملكردی دام در شرایط استرس گرمایی بود. این پژوهش به صورت دو آزمایش انجام گرفت. بدین منظور تعداد 32 راس گاو هلشتاین شیرده در قالب طرح كاملا تصادفی مورد استفاده قرار گرفت. هدف از آزمایش اول، ارزیابی اثرات تغذیه پنبه دانه كامل اكسترود شده بر عملكرد، قابلیت هضم مواد مغذی، رفتار های تغذیه ای، تخمیر شكمبه، پاسخ های متابولیك و پروفایل اسیدآمینه در گاو های شیری تحت شرایط تنش گرمایی بود. تیمارها شامل: 1) تیمار كنترل حاوی پنبه دانه كامل خام(RWC) و 2) تیمار حاوی پنبه دانه كامل اكسترود شده(EWC) بودند. یك اثر متقابل تیمار در زمان برای مصرف ماده خشك مشاهده شد، گروهی كه پنبه دانه كامل اكسترود شده تغذیه كردند ماده خشك مصرفی بیش تری در روز های 8 تا 21 آزمایش نشان دادند. گاو هایی كه با EWC تغذیه شدند تولید شیر بیش تری با غلظت های بالاتری از پروتئین،لاكتوز و مواد جامد بدون چربی داشتند، در حالی كه درصد چربی شیر كمتری داشتند. مقادیر شیر تصحیح شده بر اساس انرژی و چربی به ماده خشك مصرفی، رفتار های تغذیه ای و استراحت بین گروه ها تفاوت نداشتند. گروهی كه با EWC تغذیه شدند غلظت استات شكمبه كمتری داشتند، در حالی كه در آن ها غلظت پروپیونات تمایل داشت بالاتر باشد. در گاوهای تغذیه شده با EWC قابلیت هضم ظاهری ماده خشك و پروتئین خام بیش تر بود، در حالی كه قابلیت هضم دیواره سلولی تفاوت معنی داری با گروه RWC نداشت. گاوهای تغذیه شده با EWC غلظت خونی بالاتری از كلسترول و آلبومین، همچنین افزایش نسبت آلبومین به گلوبولین داشتند، در حالی یك تمایل برای كاهش فعالیت آلكالین فسفاتاز در مقایسه با گاوهای تغذیه شده با RWC داشتند. علاوه بر این، گاوهای تغذیه شده با EWC غلظت پلاسمایی بالاتری از گلایسین، تمایل برای آرژینین بالاتر و اسید های آمینه مرتبط با چرخه اوره شامل سیترولین و اورنیتین در مقایسه با گاو های تغذیه شده با RWC داشتند. این یافته ها نشان می دهد كه افزودن EWC با تولید شیر بیشتر و افزایش غلظت پروتئین شیر و لاكتوز همراه بوده و همزمان با افزایش قابلیت هضم مواد غذایی و تغییر الگوی تخمیر شكمبه در گاوهایی كه در معرض تنش حرارتی متوسط قرار داشتند، همراه بود. هدف مطالعه دوم بررسی سطوح تولید بر عملكرد و پاسخ های متابولیكی گاوهای هلشتاین شیرده به مكمل متیونین محافظت شده در شكمبه(RPM) تحت تنش گرمایی بود. سی و دو گاو چندشكم زا توسط تولید شیر اولیه به سطح تولید بالا (4/52 كیلوگرم در روز) و تولید متوسط (6/44 كیلوگرم در روز) دسته بندی شدند و سپس به طور تصادفی به هر گروه اختصاص یافتند تا 50 گرم در روز متیونین محافظت شده در شكمبه (methio-gol) مصرف كنند یا گروه های بدون مكمل مصرفی كه منجر به یك طراحی فاكتوریل 2×2 شد. تیمارها بر اساس سطح تولید و مصرف مكمل RPM به 4 گروه تقسیم شدند، شامل:1)گاوهای پرتولید با مصرف مكمل RPM 2) گاوهای پر تولید بدون مصرف مكمل RPM 3) گاوهای با تولید متوسط و با مصرف مكمل RPM 4) گاوهای با تولید متوسط بدون مصرف مكمل RPM. داده های تولید شیر، هضم پذیری، تخمیر شكمبه، رفتارهای تغذیه ای، متابولیت های خونی و اسید های آمینه پلاسما در طول دوره آزمایشی جمع آوری شدند. گاوهای پرتولید مصرف خوراك بیش تری تجربه كردند، قابلیت هضم بالاتری نشان دادند و زمان بیش تری به نشخواركردن گذراندن، اما غلظت تركیبات شیر كمتری داشتند و اسید های آمینه در گردش كمتری داشتند كه بازتاب دهنده تقاضای متابولیكی بیش تر بود. مكمل متیونین محافظت شده در شكمبه (RPM) مصرف خوراك را كاهش داد و تولید شیر و بازدهی خوراك را بهبود بخشید، منجر به افزایش پروتئین شیر، لاكتوز و مواد جامد بدون چربی شد و پروفایل اسید چرب فرار شكمبه را به سمت افزایش پروپیونات و نسبت كمتر استات به پروپیونات تغییر داد. RPM همچنین گلوكز خون را افزایش داد، بتاهیدروكسی بوتیرات را كاهش داد، ظرفیت آنتی اكسیدانی را افزایش داد و شاخص های عملكرد كبد را بهبود داد. چندین پاسخ شامل غلظت لاكتوز، كلسترول، فعالیت آنزیم كبدی، شاخص های اكسیداتیو و پروفایل اسید های آمینه غیرضروری توسط سطح تولید تفاوت داشت، گاوهای پرتولید ظرفیت بالایی به استفاده از مكمل متیونین برای حمایت متابولیكی نشان دادند. این یافته ها نشان می دهند كه مزایای RPMدر بین سطوح تولید یكسان نیست و تولید گاو بایستی هنگامی كه استراتژی های مكمل اسیدآمینه برای حفظ عملكرد و سلامت متابولیك تحت تنش گرمایی طراحی می شوند باید در نظر گرفته شود.
كلمات كلیدی: استرس گرمایی- گاو شیرده- پنبه دانه كامل- اكستروژن- متیونین محافظت شده در شكمبه- سطح تولید- عملكرد

