رفتن به محتوای اصلی
x
شناسایی و ردیابی عامل بیماری باكتریایی سوختگی هاله ای لوبیاسبز (Pseudomonas savastanoi pv. phaseolicola)
تاریخ دفاع
مقطع تحصیلی
كارشناسی ارشد
گروه آموزشی
گیاهپزشكی
استاد

مسعود بهار

دانشکده
مهندسی كشاورزی

بیماری سوختگی هاله¬ای لوبیا (Bean halo blight) از جمله بیماری¬های شایع ارقام مختلف لوبیا در سطح جهانی است که عامل آن یک باکتری بذرزاد به نام Pseudomonas savastanoi pv.phaseolicola (  ). می باشد. با کاشت بذرهای آلوده به این باکتری در نواحی معتدل با رطوبت بالا، علایم بیماری به¬صورت لکه¬های کوچک، آبسوخته و نکروز در برگ و سپس در غلاف¬های لوبیا ظاهر می¬شود. طی ماه¬های اسفند تا اردیبهشت سال¬های 1398 تا 1401، در سطح غلاف¬های لوبیاسبز عرضه¬شده از مناطق جنوبی کشور مانند بندرعباس، میناب، کازرون و جیرفت به بازارهای اصفهان، لکه¬های مدور آبسوخته¬ای مشاهده شد که با حاشیه قهوه¬ای احاطه شده بودند. به منظور شناسایی عامل این بیماری، نمونه-هایی از این غلاف¬های لوبیاسبز واجد علایم، از مراکز فروش سبزی در سطح شهرهای اصفهان و خمینی شهر جمع¬آوری شد و از سوسپانسیون ترشحات باکتریایی لکه¬های آبسوخته هر نمونه در آب (Ooze)، روی محیط Nutrient Agar کشت شد. صرف¬نظر از جداسازی یک باکتری با کلنی¬های زرد شفاف، برآمده و با حاشیه صاف از یک نمونه لوبیا از کازرون (B Kaz1)که با توالی¬یابی نوکلئوتیدی بخشی از 16S rRNA تکثیر یافته آن در واکنش PCR با جفت آغازگر عمومی شناسایی¬کننده پروکاریوت¬ها (27F/1492R)، به عنوان باکتری Xanthomonas axonopodis pv. phaseolicola شناسایی شد، در 81 مورد بررسی دیگر، بطور یکنواخت یک باکتری غالب با کلنی¬هایی به¬رنگ سفید تا کرم رنگ¬، دوکی¬شکل و با حاشیه مضرس از نمونه ها جداسازی شد. این جدایه¬های باکتریایی بدست آمده از لوبیا اکسیداز منفی بودند، در محیط¬کشت King’s B و تحت نورUV با طول¬موج 366 نانومتر فلورسنت به رنگ آبی داشتند و در مدت کمتر از 17 ساعت در برگ توتون واکنش فوق حساسیت ایجاد کردند. جدایه¬های مزبور طی واکنش PCR با استفاده از جفت¬آغازگرهای عمومی پروکاریوت¬ها (27F/1492R)، یک باند نوکلئوتیدی حدود bp1400 تکثیر نمودند که توالی-یابی دو جدایه شاخص و هم¬ردیف¬سازی آن¬ها در BLAST نشان داد که این جدایه¬ها متعلق به جنس Pseudomonas هستند. تولید تک باند حدود bp 618 جدایه¬ها با جفت آغازگر PA-GS-F/PA-GS-R و 1018 نوکلئوتیدی با PS-F/PS-R در واکنش PCR (جفت¬آغازگرهای اختصاصی جنس سودوموناس)، تعلق این جدایه¬ها به جنس Pseudomonas sp را تایید نمود. انگشت¬نگاری ژنتیکی با استفاده از آغازگرهایBOXIR وERIC1F/ ERIC2R مشخص نمود که پروفیل محصول PCR این جدایه¬ها یکسان بوده و تفاوتی بین آن¬ها وجود ندارد. این شباهت جدایه¬ها، از نظر آزمون¬های بیوشیمیایی و توانایی آن¬ها در مصرف کربوهیدرات¬ها نیز تایید گردید. به منظور تعیین گونه عامل بیماری، جدایه¬های مزبور تحت آزمون Nested PCR با جفت آغازگرهای شناسایی¬کننده خوشه ژنی فازئولوتوکسین P5.1/P3.1 (مرحله اول) و P5.2/P3.2 (مرحله دوم) قرار گرفتند که به ترتیب دو باند مورد انتظار 502 و 450 نوکلئوتیدی به¬دست آمد. با توالی¬یابی این قطعات DNA و هم¬ردیف¬سازی آن¬ها در BLAST معلوم شد که جدایه¬های مورد بررسی بیش از 99% با جدایه های گزارش شده    مشابهت دارند. به این ترتیب عامل بیماری آبسوختگی لکه¬ای لوبیا¬های سبز وارداتی از مناطق جنوبی کشور به اصفهان طی بهار سال¬های 1398 تا 1401،    تشخیص داده شد. بررسی¬های آزمایشگاهی برای تعیین زمان ماندگاری باکتری مزبور در بذر لوبیا نشان داد که این باکتری قادر است حداقل به مدت چهار¬ماه (128 روز) در جمعیتی بالا بر روی سطح بذر لوبیا باقی بماند. با در نظر گرفتن امکان بقای طولانی مدت باکتری    در بذر لوبیا، پیش بینی می¬شود که درصورت تامین دمای معتدل و رطوبت زیاد با بارندگی¬های بهاره، در سال¬های آتی نیز خسارت بیماری لکه هاله¬ای لوبیا در مناطق جنوبی کشور قابل توجه باشد. کلمات¬کلیدی : بیماری سوختگی هاله¬ای لوبیا، Bean halo blight، فازئولوتوکسین، rep-PCR ، Xanthomonas، Pseudomonas savastanoi pv.phaseolicola  

تحت نظارت وف ایرانی