چکیده

عطف به اهمیت فراوان مباحث سازه‌های دریایی و ساحلی در کشورایران با وجود مرزهای آبی طولانی در مناطق شمال و جنوب، مطالعه و تحقیق در اینزمینه همواره مورد توجه بوده است. افزایش نیاز به انتخاب و اجرای موج‌شکن‌هایسکویی همگن و ایسلندی در کشور ایجاب می‌نماید که بررسی‌های بیشتری پیرامون طراحی آن‌هاانجام شود. با توجه به اهمیت استفاده از پنجه در موج‌شکن‌های توده­سنگی سنتی درپایداری سازه، استفاده از سکوی دوم در زیر تراز ایستابی موج‌شکن سکویی چندلایه می­تواندمورد توجه قرار گیرد. در تحقیق حاضر مدل آزمایشگاهی موج‌شکن چندلایه در کانال موج دانشکدهمهندسی عمران دانشگاه صنعتی اصفهان، با ابعاد طول 16 متر، ارتفاع 1 متر و عرض 0/8متر برپا شد. در این آزمایش­ها پایداری موج‌شکن چندلایه بدون و با وجود سکوی دومبررسی شد. مشاهدات تجربی همراه با تصاویری پیرامون محل و نوع شکست موج، نحوه تخریبسازه و تأثیر قرار دادن سکوی دوم بر اندرکنش موج و سازه را نشان دادند. در اینآزمایش­ها پارمترهای محیطی، شامل پریود و ارتفاع امواج تابشی نامنظم و اثر همزمانآن‌ها بررسی شد. نتایج نشان دادند که افزایش ارتفاع امواج موجب افزایش خرابی سازهمی‌گردد، اما با افزایش پریود موج، ابتدا خرابی سازه افزایش یافته و سپس با تغییرنحوه شکست موج، در ناحیه‌ای کاهشی و مجدداً حالت افزایشی پیدا می‌کند. در بررسیتأثیر همزمان پریود و ارتفاع موج در پایداری سازه، نوع شکست موج درنظر گرفته شد و پارامترپایداری جدیدی ارایه گردید. سپس با قرار دادن سکوی دوم، تعدادی آزمایش برای بررسیپایداری سازه انجام شده و در نتیجه آن‌ها، مبرهن گردید که قرار دادن سکوی دوم درپای موج‌شکن سکویی چندلایه، پارامتر آسیب در سازه موج‌شکن حدوداً 65% کاهش پیدا می‌کند.در این آزمایش­ها، اثر تاثیر ابعاد هندسی سکوی دوم شامل عرض، ارتفاع سکوی دوم وقطر مصالح آن بر پایداری سازه بررسی شدند. علاوه بر آن‌ها تاثیر عمق آب پای سازهمورد مطالعه قرار گرفت. نتایج آزمایش‌ها حاکی از آن بود که با افزایش عرض و ارتفاعسکوی دوم در پای سازه، پایداری آن بیشتر می‌شود و تغییر عمق آب پای سازه ارتباطمعکوس با آسیب وارد شده بر سازه دارد. از طرفی تغییر قطر اسمی سنگ‌دانه مورداستفاده در سکوی دوم، تنها بر پایداری سکوی دوم موثر بوده و بر پایداری سکوی اول تقریباًبی‌تاثیر است. در ادامه بادرنظرگیری پارامتر پایداری جدید، روابط پایداری بینپارامترهای موثر و پارامتر آسیب سازه موج­شکن تک­سکویی و دوسکویی چندلایه ارایهشد. در پایان، با درک مکانیسم وقوع آسیب در سازه موج­شکن دوسکویی در مقایسه باسازه تک­سکویی، به­منظور ارایه رابطه واحد برای بررسی پایداری هر دو نوع موج­شکن، مفهومشیب معادل ارایه شد. مقایسه نتایج حاصل از رابطه بدست آمده با نتایج آزمایشگاهی،حاکی از توانمندی مناسب رابطه واحد در تخمین پارامتر آسیب برای هر دو نوع سازه موج­شکنتک­سکویی و دوسکویی چندلایه بود. برای رابطه آسیب موج‌شکن چندلایه تک‌سکویی و دوسکویی، شاخصمربع ضریب همبستگی و شاخص جذر میانگین مربعات نرمالایز شده در محدوده‌ شکست چرخانبرابر 88% و 0/37 و در محدوده شکست لغزان 88% و 0/46 هستند.

کلمات کلیدی: موج‌شکن چندلایه دوسکویی، پایداری هیدرولیکی، امواج نامنظم، شکست موج، شیبمعادل.