علیرضا فدائی تهرانی
تجمع میکرو ارگانیزمهای باکتریایی بر روی سطوحغیر بهداشتی باعث ایجاد زیستلایه میشود. بدلیل بیماریزایی زیستلایههای تشکیلشده بر روی سطح دندان که به جرم دندان معروف هستند، نیاز به برداشتن دورهای آنها ازروی سطح دندان میباشد. در روشهای سنتی، برداشتن زیستلایهها توسط ابزارهایمکانیکی و با نیروی دست دندانپزشک انجام میشد. در روشهای جدیدتر، این کار توسطیک ابزار فراصوت انجام میشود که با ایجاد کاویتاسیون و برخورد حبابهای حاصل از اینپدیده با زیستلایه ، باعث برداشت آنها ازروی سطح دندان میشود. پارامترهای مختلفی در ایجاد کاویتاسیون در نوک ابزار جرمگیرفراصوت نقش دارند که یکی از آنها شکل هندسی ابزار جرمگیر میباشد. ابزارهای جرمگیرتجاری در شکلهای هندسی مختلفی تولید میشوند ولی لزوماً با حداکثر کارایی کار نمیکنند.برای اینکه یک ابزارکارایی مناسب را داشته باشد، مشخصات هندسی ابزار باید به شکلیباشد که فرکانس کاری دستگاه که پارامتر مشخص و ثابتی میباشد، برابر با فرکانسطبیعی ابزار باشد. برای محاسبه طول ابزار روابط تئوری مشخصی معرفی میگردد که میتوانتوسط آنها ابزار مناسب را طراحی نمود ولی برای ایجاد تنوع در ابزارهای قابلاستفاده توسط دندانپزشک میتوان انحنا و سطح مقطع ابزار را به میزان دلخواه تغییرداد که این کار باعث پیچیدگی شکل هندسی ابزار میشود. روابط تئوری طراحی ابزار بهعنوان راهحلی مناسب برای تخمین طول ابزار به کار میروند و تحلیل نهایی تنها توسطنرمافزارهای المان محدود ممکن خواهد بود . با استفاده از روابط تئوری، ابزارهاییک نمونه دستگاه جرمگیر دندانپزشکی مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت. سپس بااستفاده از نرمافزار المان محدود کامسول، فرکانس طبیعی مجموعه ترانسدیوسر و هر یکاز ابزارها بدست آمد و نتایج با نتایج حاصل از روابط تئوری مقایسه گردید. نتایجحاصل نشان داد که در بین همه ابزارهای بررسی شده فرکانس طبیعی ابزار G2T بسیار بهفرکانس اسمی دستگاه نزدیک است. در ادامه با اندازهگیری فرکانس طبیعی هر یک از اینابزارها بوسیله دستگاه تحلیلگر امپدانس مشخص شد که فرکانس طبیعی مربوط به اینابزار دقیقاً برابر با فرکانس اسمی دستگاه میباشد. با مقایسه تغییر شکل هر یکابزارها نیز مشخص گردید که این ابزار بیشترین میزان تغییر شکل را در ناحیه انحنا ونوک نسبت به سایر ابزارها دارد. با قراردادن هریک از این ابزارها در شرایط عملیبرداشت جرم از روی سطح دندان مشخص شد که نتایج تئوری و عملی تطابق یکسانی دارند.

