در این پژوهش نخست لیگاندهای کربوکسامیدی بر پایه پیرازین سنتز شدند. لیگاندهای کربوکسامیدی به دلیل وجود گروه آمیدی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هستند و کاربردهای مختلفی ازجمله کاتالیست، ضد باکتری، ضد تومور و حسگری دارند. لیگاندهای سنتز شده بر پایه پیرازین هستند که ترکیب‌های پیرازینی کاربردهای صنعتی و بیولوژیکی زیادی مانند ضدعفونی‌کننده‌ها، حشره‌کش‌ها و غیره دارند. این لیگاندها برخلاف روش‌های سنتز با حلال‌های سمی و خطرناک که درگذشته از آن‌ها استفاده می‌شده است با روش مایع یونی که یک روش مطلوب‌تر است سنتز و تهیه‌شده‌اند. یکی از لیگاندهای سنتز شده ترکیبN?،N-(1،2-فنیلن) بیس 5-متیل پیرازین-2-کربوکسامید (bpzbMe2) است که یک لیگاند جدید است و کمپلکس‌های آن با استفاده نمک‌های فلزی مس (II)، نیکل (II) و کبالت (II) سنتز شدند. برای شناسایی و تعیین ساختار لیگاند و کمپلکس‌های آن از روش‌های ATR، CHNS، NMR و UV-Vis استفاده شد. از لیگاند bpzbMe2 و کمپلکس‌های مس و نیکل بلورهای مناسب تهیه شدند و با بلورنگاری پراش پرتو ایکس موردبررسی قرار گرفتند. در ادامه هر دو لیگاند bpzbMe2 وN?،N -(1،2-فنیلن) بیس پیرازین-2-کربوکسامید (bpzbH2) ازنظر رفتار جذبی و نشری در حضور یون‌های فلزی مختلف بررسی شدند و هردو آن‌ها به‌عنوان حسگر فلورسانسی ON-OFF برای شناسایی یون فلزی Fe+3 با حساسیت بالا نسبت به این یون فلزی در مقایسه با دیگر یون‌های فلزی عمل کردند.

واژگان کلیدی: لیگاندهای کربوکسامیدی، پیرازین، مایع یونی، حسگر فلورسانس، کمپلکس مس، کمپلکس نیکل، کمپلکس کبالت