كیوان آقابابائی سامانی
تعریف دقیقی برای سامانههای پیچیده ارائه نشده است اما مطالعة سیستمهایی با تعداد زیاد اجزا که نتیجة تعامل میان اجزا به سادگی قابل پیشبینی نیست این امکان را در اختیار پژوهشگران قرار میدهد تا با تعریف چند ویژگی مشترک بعضی از سیستمها را به عنوان سیستمهای پیچیده طبقهبندی کنند؛ ویژگیهای سیستمهای پیچیده از دو منظر ساختاری و عملکردی قابل بحث و بررسی هستند.
در این پژوهش یکی از الگوهای ساختاری پرمشاهده در سیستمهای واقعی تحت عنوان تودرتویی را بررسی خواهیم کرد.
تودرتویی شکل خاصی از ساختارهای سلسلهمراتبی است که همسایگی رأسهایی با درجة رأس پایین توسط همسایگی رأسهایی با درجة رأس بالاتر پوشش داده میشوند. این مفهوم اولین بار در حوزة مطالعات اکولوژی مورد استفاده قرار گرفته و رفتهرفته به سایر حوزهها نظیر اقتصاد, تجارت, هوش مصنوعی و شبکة جهانی وب راه یافت و سپس توسط چهار معیار اصلی کمیسازی شد.
ما با استفاده از روش همپوشانی تودرتویی شبکههای صادراتی کشورهای متعلق به اتحادیة اروپا, خاورمیانه و آمریکای جنوبی را از سال 2008 تا 2018 به دو شکل وزندار و دودویی بررسی کرده و دریافتیم تودرتویی شبکة وزندار به علت بررسی و مقایسة همزمان دو ویژگی درجة رأس و وزن یالها از تودرتویی محاسبه شده برای شبکة دودویی مشابه کمتر است, در مرحلة بعد سعی کردیم با اعمال آستانه و همگنسازی توزیع درجات نظم شبکه و درنتیجة آن تودرتویی شبکه را افزایش دهیم. همچنین نشان دادیم که تودرتویی این سه شبکه فارغ از شکل و اندازة شبکه, میانگین وزن, چگالی یال و میانگین درجة خروجی هر رأس در طول زمان ثابت بوده و افزایش و یا کاهش این ویژگیها تاثیر بر روند تودرتویی نخواهد داشت.

