حسین توانایی
صنعت تولید فرش های ماشینی و موكت های تافتینگ به عنوان یكی از بخش های مهم صنعت نساجی، وابستگی زیادی به نخ های پلی پروپیلن بی سی اف دارد. با وجود ویژگی های مطلوب این الیاف، اشتعال پذیری بالای آنها چالش جدی در كاربردهای حساس به آتش ایجاد كرده است و استفاده از افزودنی های بازدارنده شعله را ضروری ساخته است. در این پژوهش، تأثیر افزودن دو نوع مستربچ بازدارنده شعله بر پایه برم بر خواص تكسچرایزینگ و خواص مكانیكی نخ های پلی پروپیلن بی سی اف مورد بررسی قرار گرفته است. مستربچ نوع اول حاوی تركیب بازدارنده شعله برم دار، آنتی موان تری اكسید و آنتی اكسیدان ها بوده و مستربچ نوع دوم علاوه بر اجزای فوق، دارای تالك به عنوان عامل هم افزای معدنی نیز می باشد. نمونه های نخ بی سی اف با استفاده از دستگاه ریسندگی آزمایشگاهی و در چهار سطح مختلف (صفر، 5، 10 و 15 درصد وزنی) از هر دو نوع مستربچ تولید شدند. به منظور بررسی اثر افزودنی ها بر رفتار فرآیندی و خواص نهایی نخ ها، آزمون های شاخص جریان مذاب، خواص تكسچرایزینگ (جمع شدگی تجعد، مدول تجعد و پایداری تجعد)، خواص مكانیكی (تناسیتی و ازدیاد طول تا پارگی)، ساختار بلوری، رفتار حرارتی، طیف سنجی مادون قرمز، مقاومت به اشعه فرابنفش و خواص اشتعال پذیری بر روی نمونه ها انجام شد. نتایج نشان داد كه افزودن هر دو نوع مستربچ، شاخص جریان مذاب را افزایش داده و فرآیندپذیری را بهبود می بخشد. از نظر خواص تكسچرایزینگ، جمع شدگی تجعد و مدول تجعد در حضور هر دو افزودنی افزایش یافت، در حالی كه پایداری تجعد تحت تأثیر نوع افزودنی قرار گرفت؛ مستربچ نوع اول باعث كاهش و مستربچ نوع دوم (حاوی تالك) باعث افزایش پایداری تجعد شد. خواص مكانیكی نشان داد كه افزودن مستربچ ها، تناسیتی را كاهش و ازدیاد طول تا پارگی را افزایش می دهد. بررسی ساختار بلوری و رفتار حرارتی نیز كاهش درجه بلورینگی را در نمونه های حاوی افزودنی تأیید كرد كه این كاهش برای مستربچ نوع اول بیشتر از نوع دوم بود. افزودن مستربچ های بازدارنده شعله بر پایه برم، به ویژه نوع حاوی تالك، مقاومت به آتش نخ های بی سی اف را به طور چشمگیری افزایش می دهد. با این حال، آزمون هوازدگی فرابنفش نشان داد كه نمونه های حاوی بازدارنده های شعله پس از 120 ساعت تابش فرابنفش به طور كامل تخریب شده و تغییرات رنگ قابل توجه ای در آنها مشاهده شد، در حالی كه نمونه خالص تخریب كمتری را تجربه كرد.

