مهدیه غلامی
تنش خشكی از مهمترین تنش های غیر زیستی محدودكننده رشد و تولید گیاهان در بسیاری از مناطق جهان از جمله ایران و عاملی محدودكننده در توسعه فضای سبز شهری در مناطق خشك و نیمه خشك كشور است. به همین دلیل استفاده از گیاهان پوششی كه نیاز آبی كمی دارند، به عنوان یك راهكار برای كاهش مصرف آب در فضای سبز مطرح است؛ چراكه این گیاهان، در فضاهای سبز به خصوص در مناطقی كه با مشكل كمبود آب مواجه هستند، می توانند جایگزین مناسبی برای چمن باشند. آویشن خزنده ( Thymus serpyllum ) یك گیاه دارویی زینتی است كه در فضای سبز كاربرد دارد. مطالعه حاضر به منظور بررسی اثر محلول پاشی سلنیوم بر تعدیل اثرهای تنش خشكی در گیاه آویشن خزنده به صورت فاكتوریل در قالب طرح بلوك كامل تصادفی در سه تكرار در گلخانه تحقیقاتی دانشكده كشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان انجام شد.تیمارهای آزمایشی شامل تنش خشكی در سه سطح (60،40و80 درصد ظرفیت زراعی) و محلول پاشی سلنیوم در سه سطح (50،0و100 میلی گرم در لیتر) بود. آبیاری گلدانها با استفاده از روش وزنی برای حفظ سطوح دقیق تنش در طول دوره آزمایش مدیریت شد. نتایج نشان داد كه تنش خشكی اثر معنی داری بر تمامی صفات مورد ارزیابی داشت. افزایش شدت تنش منجر به كاهش صفات رشدی (طول ساقه، وزن خشك ساقه، محتوای نسبی آب) و افزایش مقدار پارامترهای فیزیولوژیك (نشت یونی، مالون دی آلدئید، فعالیت كاتالاز و آسكوربات پراكسیداز) شد. اثر محلول پاشی سلنیوم تنها بر برخی صفات از جمله از جمله وزن خشك ریشه، درصد برگشت پذیری، مقدار مالون دی آلدئید و فعالیت آنزیم آسكوربات پراكسیداز معنی دار بود. یافته ها نشان داد كه اگرچه شدت تنش خشكی به شدت بر صفات مورفولوژیك و فیزیولوژیك آویشن تاثیر گذاشت، اما پاسخ های گیاه به محلول پاشی سلنیوم در سطوح به كار رفته محدود بود. با این حال، افزایش فعالیت آنزیم های آنتی اكسیدانی در پاسخ به سلنیوم نشان دهنده پتانسیل این عنصر در بهبود مكانیسم های دفاعی گیاه است.

