مسعود حق شناس فرد
فرایندجذب گاز CO2 در مایع یکی از مهمترین روشهای جلوگیری از انتشار این گازگلخانهای مهم در جو میباشد که به کاهش گرمایش جهانی و جلوگیری از تغییرات آب وهوایی و حفظ تعادل طبیعی سیارهی ما کمک شایانی میکند. سوسپانسیون پایدار نانوذرات مغناطیسی در مایع حاملآبی یا آلی نانوسیال مغناطیسی سیال نامیده میشود که در سالهای اخیر در فرایندهایمختلف مرتبط با حوزهی علوم گوناگون موردتوجه بسیار قرار گرفته است. خواص مغناطیسی ویژهی این نانوذرات و واکنشپذیری آنهادر حضور میدان مغناطیسی، سبب تاثیر آنها بر بهبود انتقال حرارت و جرممیگردد. اعمال میدان مغناطیسی و برانگیخته ساختن نانوذرات مغناطیسی در نانوسیالمغناطیسی مانند میکسرهایی در ابعاد نانو عمل کرده و باعث تحریک جریان سیال و ایجادآشفتگی درآن میشود. از سوی دیگر، به تازگی میکروکانالها به عنوان ابزاری نوین دربهبود و کنترل مشخصات انتقال جرم شناخته شدهاند. در تحقیق حاضر استفاده ازنانوذرات مغناطیسی Fe3O4 با اندازه ذرات 8 نانومتر و در حضور میدان مغناطیسی متناوب (AC) جهت بهبود بازده انتقال جرم CO2 درمیکروکانال Y شکل مورد بررسی قرار گرفته است. به منظور ارزیابی اندازه و پایداری نانوذرات آنالیزهای DLS، TEM و پتانسیل زتا و به منظور ارزیابیخواص مغناطیسی این نانوذرات آنالیز VSM صورت پذیرفته است. جذب CO2تحت شرایط عملیاتیمختلف، غلظتهای گوناگون نانوذرات مغناطیسی، و شدت متغیر میدان مغناطیسی بررسی شدهاست. ضریبانتقال جرم کل طرف مایع (KLa)، بازده جذب CO2 (E)، فاکتور افزایندگی نانوذرات (?)، فاکتور افزایندگی میدان مغناطیسی (?)، و همچنین تاثیر افت فشار (p?) به عنوان شاخصهای تعیین بهبود انتقال جرم در نظرگرفته شدند. با اعمال میدان مغناطیسیمتناوب، انرژیالکترومغناطیسی به صورت انرژی جنبشی به سیال منتقل میگردد. بنابراین انتظار میروداین انرژی بر پدیدههایی که ریشه در اختلاط دارند یعنی انتقال جرم در جریان لایهیمرزی گاز-مایع تاثیر بگذارد. جهت ارزیابیتاثیر نانوذرات مغناطیسی و میدان مغناطیسی بر فرایند انتقال جرم گاز-مایع، شدتمیدان مغناطیسی 7، 6/12، و 21 میلی تسلا و غلظتهای نانوسیال مغناطیسی(v/v) 004/0-001/0 مورد استفادهقرار گرفت. سرعت دو فاز به گونهای انتخاب شدند که الگوی جریان متناوب تیلور درکلیهی آزمایشات حاکم گردد و تحلیل کمی جذب CO2 در دو حالت، غیاب و حضور نانوذرات مغناطیسیبررسی و با یکدیگر مقایسه شدند. افزون بر این، تاثیر موقعیت میکروکانال در میدانمغناطیسی متناوب به عنوان فاکتوری موثر در افزایش جذب CO2 مورد بررسی قرار گرفت و موقعیتی که در آنمیکروکانال در بالای میدان مغناطیسی قرار داشت جذب بیشتری را نشان داد. با اعمالشدت میدان مغناطیسی 21 میلی تسلا، حداکثر افزایش در KLa به میزان 2/72% نسبت به حالتی که میدان مغناطیسی اعمال نشده بود مشاهده گشت. در پایان به منظورفهم بهتر اثر اعمال میدان مغناطیسی متناوب بر جذب CO2 درنانوسیال مغناطیسی، مدلسازی دوبعدی دینامیک سیالات محاسباتی میکروکانال صورتپذیرفت. از سوی دیگربا انجام دینامیک سیالات محاسباتی، فرایندجذب گاز دی اکسید کربن با آب و نانوسیال مغناطیسی و سپس با اعمال میدان مغناطیسی متناوبمورد تحلیل و بررسی قرار گرفت. برای این منظور معادلات پیوستگی، ناویر-استوکس، رهگیریجریان دوفازی، انتقال جرم و ماکسول توسط نرمافزار کامسول حل گردید. نتایج شبیه سازی تطابق خوبی با دادههای آزمایشگاهی نشان دادند.مقادیر ضریب انتقال جرم و افت فشار در محدودهی سرعت جریان فاز گاز، به خوبی با مقادیرآزمایشگاهیبا حداکثر خطای نسبی به ترتیب67/11% و 28/20% برای ضریب انتقال جرم و افت فشار مطابقت دارد. علتانحراف نتایج شبیهسازی ازنتایج آزمایشگاهی افزون بر دوبعدی بودن مدل، فرضیات سادهکنندهایمانند ثابت در نظر گرفتن ضریب نفوذ، فرضیهیجریان کاملا توسعه یافته و همچنین خطای انسانی در اندازهگیری آزمایشات میتواند باشد.
کلماتکلیدی: آنالیزعددی،بررسی آزمایشگاهی، جذب گاز، CO2 ، میکروکانال، نانوسیال مغناطیسی، میدان مغناطیسی

