اینپژوهش در قالب دو آزمایش مجزا، اثر روش نگهداری و تغذیه علوفه را بر عملکرد،فراسنجه­های خونی، تخمیر شکمبه، رفتار و سلامت گوساله­های شیری هلشتاین مورد بررسیقرار داد. در آزمایش اول، با استفاده از 64 رأس گوساله اثر سن گروه­بندی (28 و 70روزگی) و سن افزایش سطح علوفه یونجه از 5/7 به 15 درصد (42 و 77 روزگی) در چینشفاکتوریل 2 × 2 بر پایه طرح کاملاً تصادفی مورد بررسی قرار گرفت. تفاوتی از سنافزایش علوفه و اثر متقابل سن گروه­بندی در سن افزایش سطح علوفه بر مصرف خوراک،عملکرد رشد، رفتار، فراسنجه­های خونی، تخمیر شکمبه و سلامت گوساله­ها مشاهده نشد.درحالیکه، گروه­بندی زودهنگام منجر به افزایش مصرف مواد مغذی (ماده خشک، انرژی، پروتئین،الیاف شوینده خنثی و نشاسته؛ 01/0 = P)، افزایش وزن روزانه (02/0 = P) و وزن نهایی بدن (01/0 > P) گوساله­ها در مقایسه با گروه­بندی دیرهنگامشد. همچنین زمان و دفعات خوراک خوردن در تیمار زودگروه­بندی نسبت به گوساله‌های دیرگروه­بندی افزایش یافت (05/0 > P). گوساله­هایی که زودهنگام گروه­بندی شدنددر زمان شیرگیری بی­قراری کمتر (تعداد دفعات ایستادن و دراز کشیدن کمتر؛ 01/0 >P)و رفاه بهتری (رفتارهای دهانی غیر تغذیه­ای کمتر و فعالیت تیمار کردن و بازی بیشتر)نسبت به گوساله­های با گروه­بندی دیرهنگام داشتند. وضعیت سلامت گوساله­ها تحتتأثیر تیمارها قرار نگرفت. بطورکلی، یافته­ها حاکی از بهبود عملکرد رشد و رفاه بدوناثر نامطلوب بر سلامت گوساله­ها برای گروه­بندی زودهنگام در مقایسه با گروه‌بندی دیرهنگامبود. پژوهش دوم، با استفاده از 32 رأس گوساله (16 گوساله در هر تیمار) در قالب طرحکاملاً تصادفی اثر نحوه ارائه علوفه (به صورت جدا از کنساتره یا مخلوط با آن) درگوساله­های پرورش یافته در جایگاه­های گروهی از 4 هفتگی (4 گوساله در هر جایگاه)مورد بررسی قرار گرفت. یافته­ها نشان داد که ارائه خوراک مخلوط حاوی 30 درصد علوفه(15 درصد یونجه خشک و 15 درصد سیلاژ ذرت) از 50 روزگی و یا جیره آزاد (ارائه جداگانهکنسانتره، یونجه و سیلاژ ذرت در سه قسمت مجزا از آخور) اثری بر مصرف ماده خشک درکل دوره (4 تا 13 هفتگی) نداشت. درحالیکه، گوساله­های تغذیه شده با جیره آزادافزایش وزن روزانه (03/0 = P) و بازده خوراک (02/0 = P) بیشتری نسبت به گوساله­های تغذیه شده باخوراک مخلوط در کل دوره داشتند. تفاوتی در مصرف علوفه گوساله­های دو تیمار در قبلاز شیرگیری مشاهده نشد درحالیکه در پس از شیرگیری گوساله­های تغذیه شده با جیرهآزاد به منظور تأمین انرژی موردنیاز خود علوفه کمتر و کنسانتره بیشتری نسبت بهگوساله­های تغذیه شده با خوراک مخلوط مصرف کردند. همچنین، گوساله­های تغذیه شده باجیره آزاد در مقایسه با تیمار دیگر غلظت گلوکز (02/0 = P)، نیتروژن اوره خون (01/0 > P) و نیتروژن آمونیاکی شکمبه (01/0 > P)  بیشتر و غلظت بتاهیدروکسی بوتیرات کمتری (01/0 > P) در کل دوره داشتند، درحالیکه تولید اسیدهایچرب فرار در انتهای دوره تحت تأثیر تیمارها قرار نگرفت. یافته­های مربوط به ثبترفتار گوساله­ها نشان داد که گوساله­های تغذیه شده با جیره آزاد نسبت به گوساله­هایتغذیه شده با خوراک مخلوط مدت زمان بیشتری را صرف خوردن، آشامیدن (05/0 > P) و ایستادن (01/0 > P) و مدت زمان کمتری را صرف نشخوار طی دوره پساز شیرگیری (01/0 > P)و رفتارهای دهانی غیر تغذیه­ای در دوره قبل از شیرگیری (09/0 = P) و شیرگیری (05/0 = P) کردند. گوساله­های دو تیمار در کل دورهسالم بودند و از نظر بیماری­های ذات­الریه و اسهال تفاوتی با یکدیگر نداشتند.بطورکلی، یافته­ها نشان داد که انتقال زودهنگام گوساله­ها به جایگاه گروهی مزایاییهمچون بهبود عملکرد و رفاه گوساله­ها را به همراه دارد بدون اینکه اثرات سوئی برسلامت آن­ها داشته باشد. همچنین، ارائه جداگانه کنسانتره و علوفه نسبت به جیرهمخلوط برای گوساله­های پرورش یافته در جایگاه گروهی از 50 روزگی با بهبود افزایشوزن روزانه، بازده خوراک و رفاه همراه بود. به علاوه، تأمین آزاد کنسانتره و علوفهبرای گوساله­های گروهی تغذیه شده با مقادیر بالای شیر که با کنسانتره آردی تغذیهمی­شوند نشان داد که تأمین حداکثر 22 درصد علوفه (حدود 8/0 درصد از وزن بدن الیافشوینده خنثی) تا سن 90 روزگی توصیه می­شود.

کلمات کلیدی: گوساله­های شیری، جایگاه، علوفه، عملکرد، رفتار، سلامت،

رفاه