رفتن به محتوای اصلی
x
مطالعه ژنتیكی ویژگی های مرتبط با دیرزیستی، برگشت پذیری پس از خشكی و خواب تابستانه در فسكیوی بلند
تاریخ دفاع
استاد

محمد مهدي مجيدي

دانشکده
مهندسی كشاورزی

این تحقیق در پنج مطالعه مختلف انجام شد. در مطالعه اول، 21 ژنوتیپ متنوع چمانواشبلند از نظر تولید علوفه و صفات مورفولوژیکی، صفات ریشه، دیرزیستی و برگشت­پذیریتحت سه تیمار آبیاری (نرمال، تنش خشکی متوسط و شدید) و وجود دو غلظت اسید سالیسیلیک(0 و 1   میلی‌مولار) طی سال‌های 97–1395 مورد ارزیابیقرار گرفتند. در سال چهارم (1397)، آبیاری در تمامی تیمارها به مدت دو ماه درتابستان (خشکی شدید) متوقف شد و سپس برای بررسی تأثیر تیمارهای قبلی بر صفاتمذکور، گیاهان مجدداً آبیاری شدند. نتایج نشان داد که بهبود پس از خشکی شدید و دیرزیستیدر چمانواش بلند به شرایط محیطی رطوبتی و نیز پاسخ‌های ژنوتیپی بستگی دارد. محلولپاشی اسید سالیسیلیک باعث بهبود تولید علوفه، تحمل به خشکی، برگشت­پذیری پس از خشکیو اکثر صفات ریشه شد، در حالی که اثر منفی بر دیرزیستی و طول ریشه داشت. در مطالعهدوم، 67 ژنوتیپ چمانواش بلند شامل سه گروه (زودرس، میان­رس ??و دیررس از نظرزمان گلدهی) از نظر صفات مورفولوژیکی و عملکردی در سه محیط آبیاری (نرمال، تنش خشکیمتوسط و شدید) طی دو سال (1397-1398) مورد بررسی قرار گرفتند. در تابستان سالچهارم (1398؛ آخرین سال آزمایش) برگشت­پذیری پس از خشکی مطابق روش توضیح داده شدهدر مطالعه اول اندازه­گیری شد. نتایج نشان داد که تنش خشکی آثار نامطلوبی برعملکرد و اجزای عملکرد علوفه، صفات برگشت­پذیری پس از خشکی و بقاء دارد. تنش خشکیطولانی مدت روابط بین صفات مختلف را تغییر داد. همبستگی مثبت و معنادار بین عملکردعلوفه و امتیاز برگشت­پذیری پس از خشکی با تحمل به خشکی نشان داد که این صفات می­توانندبه عنوان معیار انتخاب مناسب برای افزایش عملکرد علوفه و شناسایی ژنوتیپ­های برتردر مناطق خشک و نیمه خشک مورد استفاده قرار گیرند. نتایج این مطالعه نشان دهندهخواب تابستانی کم تا متوسط ??(خواب تابستانی ناقص) در این ژرمپلاسم بود. در مطالعه سوم، 28 ژنوتیپ متنوع متعلق به هفت گونه گراس فصل خنک برایتفاوت‌های بین گونه‌ای در برگشت­پذیری پس از خشکی ، دیرزیستی، بقاء و خواب تابستانهو ارتباط آن‌ها با تحمل به خشکی طی سال‌های 99-1396 تحت سه رژیم آبیاری (نرمال وتنش خشکی متوسط و شدید) مورد بررسی قرار گرفتند. هفت گونه شامل چمانواش بلند (Festuca arundinacea Schreb)، فسکیوی چمن­زار (.Festuca pratensis Huds)، فسکیوی گوسفندی (Festuca ovina)، فسکیوی قرمز (.Festucarubra L)، چچم چند ساله (.Lolium perenne L)، چچم ایتالیایی (Lolium multiflorum L.) و هیبرید آنها Lolium×hybridum بود. طیف گسترده­ای از تنوع ژنتیکی در تمام صفات اندازه­گیری شدهدر بین گونه­ها و درون گونه­ها در پاسخ به سطوح مختلف آبیاری شناسایی شد. تنش خشکیطولانی مدت باعث کاهش کارایی علوفه، برگشت­پذیری پس از خشکی و بقا در همه گراس­هاشد. در بین گونه­های مورد مطالعه، چمانواش بلند دارای تولید علوفه، تحمل به خشکی،بقاء، میزان برگشت­پذیری و دیرزیستی بالاتری بود. فسکیوی گوسفندی تولید علوفه و برگشت­پذیریپس از خشکی کمی داشت. گونه­ها و ژنوتیپ­های برتر برای تولیدات علوفه­ای از گونه Festucaarundinacea و برای کاربردهای چمنی از گونه­هایFestucaarundinacea، Lolium perenne و Lolium × hybridum برای برنامه­های آینده شناسایی شدند. در مطالعه چهارم، 16 فامیل نیمهخواهری مشتق شده از تلاقی­های پلی­کراس از نظر صفات زراعی-مورفولوژیکی در مزرعهتحت سه سطح آبیاری (نرمال، تنش خشکی متوسط و شدید) طی سال‌های 1397 و 1398 موردبررسی قرار گرفتند. در سال چهارم (1398) آبیاری برای تمام تیمارها به مدت 2 ماه قطعو پس از 6 هفته آبیاری مجدد صفات برگشت­پذیری پس از خشکی مورد ارزیابی قرارگرفتند. نتایج نشان می­دهد که افزایش شدت تنش آبی آثار نامطلوبی بر پتانسیل تولیدو برگشت­پذیری پس از خشکی داشته است. مقادیر نسبتاً بالای وراثت پذیری خصوصی برایاجزای عملکرد و صفات مربوط به برگشت­پذیری، نقش اثر افزایشی ژنها را در بیان اینصفات نشان می­دهد. تنوع بالایی برای ترکیب پذیری عمومی مشاهده شد و در نهایتژنوتیپ­های مطلوب برای تلاقی­های آینده معرفی شدند. در مطالعه پنجم، 42 فامیل تمامخواهری از چمانواش بلند (شامل 120 ژنوتیپ منفرد)، شناسایی شده توسط نشانگرهای EST-SSR به همراه والدین آنها با هدف تخمین پارامترهای ژنتیکی و پیش‌بینیارزش‌های اصلاحی پنج صفت زراعی-مورفولوژیک در سه برداشت با استفاده از روش REML/BLUP در مزرعه طی 4 سال (1400-1397) بررسی شدند. وراثت‌پذیری خصوصی کم(h2n) برای عملکرد علوفه خشک در سه برداشت نشان می‌دهد که ممکن است ژن­هایغیرافزایشی نی

تحت نظارت وف ایرانی