چکیده

یک آزمایش هشت هفته­ای با هدف تعیین مقدارمناسب آرد لارو حشره سوسک زرد (Tenebrio molitor) به عنوان منبعپروتئین جایگزین آرد ماهی در جیره بچه ماهیان سی­باس آسیایی (Lates calcarifer)و تأثیر آن بر عملکرد رشد، ترکیب لاشه و پارامترهای خونی این ماهیان انجام شد. تعداد 144 قطعه ماهی با میانگین وزن (   E5/0±54) گرم و میانگین طول ( SE08/0±55/16) سانتی­متر بهصورت تصادفی بین 12 تانک فایبر گلاس (با حجم آبگیری 200 لیتر) توزیع شد (12 قطعه ماهیبه ازای هر تانک). در ابتدایآزمایش، از لحاظ وزن اختلاف آماری معنی­داریبینواحدهای آزمایشی وجودنداشت. ماهی­ها به مدت 8 هفته باجیره­های غذاییآزمایشی، تیمار کنترل (فاقد آرد حشره)، تیمارهای حاوی (20، 40   و 60) درصد آرد لاروسوسک زرد جایگزین آرد ماهی، تغذیه شدند. غذای مورد نظر به میزان 3 درصد وزن زی‌تودهماهی­ها بصورت روزانه و طی سه نوبت به آن­ها داده شد. در پایان آزمایش، ماهیان سی­باسآسیایی تغذیه شده با جیره­های غذایی حاوی سطوح متفاوت آرد لارو سوسک زرد، تفاوتآماری معنی­داری در شاخص­های افزایش وزن بدن، نرخ رشد ویژه، ضریب تبدیل غذایی، دریافتغذا، میزان ارزش تولید پروتئین، بقا، ضریب چاقی و شاخص کبدی وجود نداشت (05/0p>).با این وجود، تفاوت آماری معنی­داری در شاخص­های درصد افزایش وزن و درصد شاخص امعاو احشا در بین جیره­های آزمایشی مختلف مشاهده شد (05/0p<). همچنین،آنالیز شیمیایی لاشه ماهی­ها تفاوتمعنی­داریدرمیزان رطوبت، ماده خشک، پروتئین و خاکستر در بین تیمارهای آزمایشی نشان نداد (05/0p>). تنها تفاوت معنی­داردر گروه­های آزمایشی، مربوط بهمیزان چربی بود کهبیشترین مقدار آن در ماهیان تغذیه شده با تیمار 60 درصد دیده شد (05/0p<). تعداد گلبول‌هایقرمز،میانگین حجم گلبول­های قرمز(MCV)   و میانگین هموگلوبین خون (MCH)در بین تیمارهای مختلف اختلاف معنی­دارینشان نداد (05/0p>). درحالی که تعداد گلبول­هایسفید،میانگین غلظت هموگلوبین در گلبول های قرمز(MCHC) ، هموگلوبین (Hb) و هماتوکریت (Hct) تفاوت معنی­داری نشان داد (05/0p<). با افزایش میزان جایگزینی آرد لاروسوسک زرد تعدادگلبول‌های سفید افرایش یافت و بالاترین تعداد آن در تیمار 60 درصدمشاهده شد. آنالیزهای بیوشیمیایی سرم خون شامل تری‌گلیسیرید (TG)، گلوکز،کورتیزول، لیزوزیم و آلکالین فسفاتاز(ALK) باافزایش میزان جایگزینیآرد لاروسوسک زرد در رژیم غذایی افزایشیافت (05/0p<). افزایش سطح آرد لارو سوسک زرددر جیرهغذایی ماهی باعث افزایش فعالیت GPXو CAT شد (05/0p<)، در حالی که تفاوت معنی‌داریبر فعالیت SOD و MDA بین گروه­های آزمایشی مشاهده نشد (05/0p>). نتایج مربوط به فعالیت آنزیم­های گوارشی که شامل آمیلاز،پروتیاز، تریپسین،کیموتریپسین، لیپاز وآلکالین فسفاتازدر ماهی باس آسیایی تغذیهشده با سطوح متفاوت آرد سوسک زرد، وجود اختلاف معنی­داریبین تیمارها نشان داد (05/0p<). بالاترین فعالیت آنزیم­های آمیلاز وپروتئاز در تیمار 60 درصد بود، در حالی که بیشترین فعالیت آنزیم آلکالین فسفاتازدر گروه تغذیهشده با جیره 20% مشاهده شد. ازآنجایی که استفاده از آرد سوسک زرد در رژیم غذایی ماهی سی­باس دریایی تأثیر منفیبر عملکرد رشد، بقا و سلامتی نداشت، می­توان از آن به عنوان یک منبع پروتئینجایگزین در جیره سی­باس آسیایی تا سطح 40 درصد استفاده کرد، لیکن انجام تحقیقات بیشتر برایارزیابی راندمان تولید اقتصادی و کیفیت لاشه توصیه می­گردد.

کلیدواژه­ها: آرد لارو سوسک زرد، آرد ماهی، سی­باس آسیایی، عملکرد رشد، ترکیب لاشه