آزمایش اول با هدف بررسی اثر بلوس کندرهش و نمره وضعیت بدنی بر وضعیت متابولیکی، سلامت رحم، تغییرات نمره وضعیت بدنی و وضعیت تولیدمثلی گاوهای چندنوبت زایش انجام شد و آزمایش دوم با هدف بررسی اثر بلوس کندرهش بر وضعیت متابولیکی، سلامت رحم، تغییرات نمره وضعیت بدنی و وضعیت تولیدمثلی گاوهای نوبت زایش اول انجام شد. برای انجام آزمایش اول از 140 راس گاو هلشتاین چند نوبت زایش (میانگین نوبت زایش=3/0±9/3، تولید شیر 305 روز دوره قبلی= 338±14325 و نمره وضعیت بدنی بیشتر از 75/2) استفاده شد. گاوهای چند نوبت زایش براساس نمره وضعیت بدنی ابتدای دوره کلوزآپ به 2 گروه نمره وضعیت بدنی متوسط (5/3>BCS?75/2) و نمره وضعیت بدنی زیاد (5/3?BCS) تقسیم شدند به طوری¬که میانگین کل نمره وضعیت بدنی درگاوهای چند نوبت زایش 5/0±37/3 بود. سپس هر گروه در زمان زایش براساس دریافت یا عدم دریافت بلوس (هر بلوس حاوی 63 میلی¬گرم سلنیوم، 750 میلی¬گرم روی، 2 گرم مس، 2/1 گرم منگنز، 470000 واحد بین¬المللی ویتامین A با نرخ رهایش 21 روز) به 2 زیرگروه تقسیم شد. به این ترتیب در زمان زایش 4 تیمار آزمایشی داشتیم:1- نمره وضعیت بدنی متوسط،بدون دریافت بلوس (35=n) 2- نمره وضعیت بدنی متوسط، با دریافت بلوس (35=n) 3- نمره وضعیت بدنی زیاد، بدون دریافت بلوس (35=n) 4- نمره وضعیت بدنی زیاد، با دریافت بلوس (35=n). برای انجام آزمایش دوم از 60 راس گاو هلشتاین نوبت زایش اول یا تلیسه آبستن (تولید شیر 305 روز دوره قبلی مادران آن¬ها= 83±13995 و میانگین نمره وضعیت بدنی 35/3 ) استفاده شد. گاوهای نوبت زایش اول در زمان زایش براساس دریافت یا عدم دریافت بلوس به 2 گروه تقسیم شدند. به این ترتیب 2 تیمار آزمایشی داشتیم: 1- تلیسه¬های بدون دریافت بلوس (30=n) 2- تلیسه¬های با دریافت بلوس (30=n). این دو آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی انجام شدند و آنالیز داده¬ها با استفاده از نرم¬افزار آماری SAS (نسخه 1/9) انجام شد. نتایج آزمایش اول نشان داد غلظت سرمی BHBA، بیلی¬روبین و آلبومین تحت تاثیر مصرف بلوس و نمره وضعیت بدنی قرار گرفت (05/0>P)، درحالی¬که غلظت سرمی NEFA، پروتئین کل و نسبت آلبومین به گلوبولین فقط تحت تاثیر بلوس آنتی¬اکسیدانی قرار گرفت (05/0>P). بیشترین غلظت NEFA (01/0>P) در روز 28 پس از زایش و کل دوره و بیشترین غلظت BHBA (01/0>P) در روز 14 و 28 پس از زایش مربوط به گاوهای با نمره وضعیت بدنی زیاد و بدون دریافت بلوس بود. گاوهای با نمره وضعیت بدنی زیاد و بدون دریافت بلوس ، غلظت بیلی¬روبین خون آن¬ها در روز 14 پس از زایش و کل دوره به¬طور معنی¬داری (05/0>P) افزایش یافت. گاوهای با نمره وضعیت بدنی زیاد و عدم دریافت بلوس بیشترین غلظت ALT را در کل دوره داشتند (05/0P<). غلظت سرمی گلوتاتیون پراکسیداز تحت تاثیر بلوس و نمره وضعیت بدنی قرار گرفت (01/0>P)، درحالی¬که غلظت سرمی سوپراکسیددیسموتاز تنها تحت تاثیر اثر بلوس قرار گرفت (05/0>P). نمره وضعیت بدنی متوسط و دریافت بلوس آنتی¬اکسیدانی باعث افزایش غلظت TAC و کاهش غلظت MDA در سرتاسر دوره آزمایش شد (05/0>P). نمره وضعیت بدنی متوسط و دریافت بلوس به¬طور معنی¬داری (01/0>P) جمعیت گلبول-های سفید خون را کاهش داد، همچنین استفاده از بلوس به طور معنی¬داری (01/0>P) درصد مونوسیت¬ها را در ترشحات رحم کاهش داد (63/2 درمقابل 82/3). گاوهای با نمره وضعیت بدنی متوسط و دریافت بلوس کمترین (01/0>P) از دست رفتن BCS را در دوره¬های 0تا 28، 0 تا 42 و 21- تا 42 داشتند. اثر متقابل نمره وضعیت بدنی و بلوس روزهای باز را در گاوهای با نمره وضعیت بدنی متوسط و با مصرف بلوس به طور معنی¬داری کاهش داد (01/0=P). بر اساس نتایج آزمایش دوم، درگروه دریافت کننده بلوس غلظت آلبومین سرم در روز 28 پس از زایش تمایل به افزایش معنی¬داری داشت (05/0<P) و غلظت گلوبولین در روز 42 پس از زایش تمایل به کاهش معنی¬داری داشت (05/0<P). دریافت بلوس در گاوهای یک نوبت زایش غلظت AST را در روز 14 پس از زایش و کل دوره کاهش داد (06/0=P). مصرف بلوس با خاصیت آنتی¬اکسیدانی باعث افزایش غلظت TAC در روز 14 (05/0=P) و 42 (05/0<P) پس از زایش و کل دوره آزمایش (05/0>P) شد. از سوی دیگربیشترین غلطت گلوتاتیون پراکسیداز و سوپراکسید دیسموتاز در روز 42 پس از زایش مربوط به تلیسه¬های با دریافت بلوس بود (05/0>P). همچنین مصرف بلوس¬های با خاصیت آنتی¬اکسیدانی، اسکور ترشحات رحم را در روز 28 پس از زایش به طور معنی¬داری کاهش داد (05/0>P). به طور کلی این پژوهش نشان داد استفاده از بلوس¬های حاوی ترکیبات معدنی-ویتامینی در زمان زایش می تواند باعث کاهش اثرات منفی تعادل منفی انرژی، افزایش ظرفیت آنتی¬اکسیدانی خون و