چکیده
آلیاژهای آنتروپی بالا به دلیل خواص مکانیکی و ساختاری منحصر به فرد خود در سال های اخیر مورد توجه بسیاری از پژوهشگران قرار گرفته اند. در این پژوهش رفتار آلیاژ آنتروپی بالای FeNi1.5CrCu0.5 از مراحل ریخته گری، عملیات حرارتی (همگن سازی و رسوب گذاری)، نورد سرد و آنیل مورد بررسی قرار گرفته است. این آلیاژ با استفاده از کوره القائی تحت اتمسفر خلأ ریخته گری شده و ساختار دندریتی تک فاز FCC با استحکام کششی 400 مگاپاسکال و ازدیاد طول 23% حاصل شد. عملیات همگن سازی در دمای C 1080 به مدت 12 ساعت و سپس کونچ در آب انجام شد. برای رسوب گذاری، نمونه ها ابتدا در دمای C 1080 به مدت 12 ساعت حرارت دهی شدند، سپس دمای کوره به C 800 کاهش یافت و نمونه ها به مدت 6، 24 و 48 ساعت در این دما نگهداری شدند و در نهایت در آب کونچ شدند. بررسی نمونه های همگن شده و رسوب گذاری شده به کمک تصاویر EBSD نشان داد که پس از نورد با کاهش ضخامت 80 %، در نمونه رسوب گذاری شده دانه های جدید عاری از کرنش در اطراف نوارهای برشی تشکیل شده است که علت کاهش سختی این نمونه نسبت به نمونه همگن شده به تشکیل این دانه ها نسبت داده شد. بررسی ریزساختار نمونه های آنیل شده در دماهای 900، 950 و 1000 درجه سانتی گراد نشان داد که تبلورمجدد کامل در دمای 1000 درجه سانتی گراد اتفاق افتاده است و سختی نمونه رسوب گذاری شده پس از آنیل در این دما به نمونه بدون رسوب رسیده در حالیکه شکل پذیری بهتری دارد. آزمون پانچ برشی، که برای ارزیابی خواص مکانیکی استفاده گردید، روندتغییرات سختی در اثر رسوب گذاری را تأیید کرد. علت این بهبود در استحکام و شکل پذیری نمونه رسوب گذاری شده به کاهش اندازه دانه در اثر حضور رسوبات کاربید کروم نسبت داده شد .این پژوهش تأثیر عملیات حرارتی و مکانیکی را بر بهینه سازی ریزساختار و خواص مکانیکی آلیاژ FeNi1.5CrCu0.5 بررسی کرده و راهکارهایی برای بهبود خواص ارائه می دهد.
کلمات کلیدی: آلیاژ آنتروپی بالا، همگن سازی، رسوب گذاری، نورد سرد، تبلورمجدد، خواص مکانیکی.