کشور ما به واسطه ی داشتن اقلیم مناسب، نور کافی، نیروی کارگری ارزان و دسترسی آسان به بازارهای خاورمیانه و روسیه از پتانسیل بالایی برای تولید و همچنین صادارت گل رز برخوردار است. گل های مناسب برای صادرات باید کیفیت قابل قبولی داشته باشند تا بازگشت مصرف کننده را تضمین نمایند. از آنجایی که عمر گلجایی از اجزای مهم کیفیت است بهبود آن سبب افزایش کیفیت گل تولیدی و همچنین تضمین کننده ی حفظ بازار هدف است. پژوهش حاضر در سه مطالعه با هدف شناخت و بررسی عوامل مهم و تأثیرگذار بر افزایش عمر گلجایی گل رز شاخه بریده طراحی شد. در مطالعه ی اول یازده رقم گل رز بازار پسند از لحاظ میزان عمر گلجایی، توانایی جذب آب، میزان تولید هورمون اتیلن در مراحل پیری، ویژگی های آناتومیک و همچنین یکپارچگی غشا در طول دوره ی پس از برداشت بررسی و ارزیابی شدند. سپس براساس نتایج حاصل از مطالعه ی اول دو رقم با عمر گلجایی کم و زیاد به ترتیب Samurai' و Peach Avalanche' انتخاب شدند. نتایج نشان داد ارقام با عمر گلجایی زیاد مجرای آوند چوب عریض تر، ضخامت دیواره ی فیبر بیشتر، سنتز ه اتیلن کم تر و همچنین میزان نشت یونی و مالون دی آلدهاید کم تر داشتند. در مطالعه ی بعد از 5 غلظت هورمون جیبرلیک اسید (0، 50، 100، 200 و 400 میلی گرم بر لیتر) به منظور حصول بهترین عمر گلجایی و همچنین بهبود شاخص های مؤثر بر عمر گلجایی استفاده شد و برای اطمینان از صحت انتخاب، آزمایش دو مرتبه تکرار شد. بیش ترین میزان جذب آب، عمر گلجایی و ضخامت مجرای آوند و میزان لیگنین و کلسیم که از شاخص های مؤثر بر استحکام دمگل و جلوگیری کننده از فروپاشی آوند و حفظ و تداوم جریان آبی در ساقه ی گیاه شاخه بریده محسوب می شوند در غلظت 100 میلی گرم بر لیتر هورمون جیبرلیک اسید حاصل شد. هم چنین این تیمار بیش ترین وزن، بزرگ ترین اندازه غنچه و بلندترین ارتفاع را داشت که از ویژگی های مهم تعیین کننده کیفیت گل شاخه بریده هستند. در مطالعه ی سوم به منظور بررسی بیان ژن های دخیل در مسیر بیوسنتز لیگنین و همچنین تایید اثرهای هورمون جیبرلیک اسید از از بازدارنده ی سنتز تنظیم کننده ی رشد یعنی پاکلوبوترازول استفاده شد و مطالعه برای دو مرتبه تکرار شد. نتایج نشان داد جیبرلیک اسید با غلظت 100 میلی گرم بر لیتر عمر گلجایی، میزان جذب آب و ویژگی های آناتومیک دخیل در حفظ و تداوم جریان آبی در دمگل شامل قطر مجرای آوند، ضخامت دیواره ی فیبر و میزان لیگنین دمگل، میزان رنگدانه های فتوسنتزی، قندهای محلول گلبرگ و وزن و ارتفاع ساقه و همچنین اندازه ی غنچه را به طور معنی داری نسبت به شاهد افزایش داد. کاربرد پاکلوبوترازول سبب کاهش معنی دار این صفات نسبت به شاهد شد. اگرچه کاربرد توام جیبرلیک اسید به همراه پاکلوبوترازول تا حد زیادی از اثرهای بازدارنده ی آن کاست اما توانایی خنثی کردن تمامی اثرهای بازدارندگی آن را نداشت. افزایش بیان ژن های دخیل در مسیر بیوسنتز لیگنین شامل PAL، COMT، HCT و PER پس از کاربرد جیبرلیک اسید تایید کننده ی اثرهای مثبت این تنظیم کننده ی رشد در افزایش میزان لیگنین دمگل و همچنین افزایش مقاومت مکانیکی دمگل در برابر فروپاشی بود.

کلمات کلیدی: عمر گلجایی، رز شاخه بریده، جیبرلیک اسید، لیگنین، آوند چوب، فیبر، استحکام مکانیکی دمگل