سیانوباکتریها موجودات زنده پروکاریوت، گرم منفی و فتوسنتزی هستند که بهعنوان منبع طبیعی مولکولهای فعال زیستی با طیف وسیعی از فعالیتهای بیولوژیکی از جمله اثرات ضد میکروبی، ضد ویروسی، ضد سرطانی، سیتوتوکسیک و آنتی اکسیدانی مورد توجه قرار گرفتهاند. از این رو در این مطالعه اثر فسفر بر رشد، زیستتوده، میزان تولید ترکیبات زیستفعال همچون رنگدانهها، محتوای فنول کل، پروفیل اسیدهای چرب و عملکرد آنتی اکسیدانی و ضد باکتریایی سیانوباکتری Anabaena sp. و همچنین اثر این سیانوباکتری بر زئوپلانکتون Daphnia magna در قالب سمیت حاد و مزمن مورد بررسی قرار گرفت. بر این اساس سیانوباکتری Anabaena sp. پس از نمونه برداری و شناسایی، طی یک دوره 10 روزه در معرض غلظتهای مختلف فسفر شامل 10/7 میلیگرم بر لیتر بهعنوان تیمار شاهد و غلظتهای 74/7، 38/8 و 66/9 میلیگرم بر لیتر فسفر (بترتیب CP230، TP250، TP271 و TP312) تحت تابش مداوم نور فلوروسنت با شدت 35 میکرومول بر ثانیه قرار گرفت. نتایج نشان داد که حداکثر نرخ رشد ویژه (032/0 34/1 در روز)، کلروفیل a و کاروتنوئید کل(بترتیب04/0 16/1 و 30/0 07/1 میلیگرم بر لیتر)، محتوی فنول کل (32/0 04/8 میلیگرم گالیک اسید بر وزن خشک) و درصد مهار کنندگی رادیکال آزاد DPPH (75/0 94/54 درصد) در تیمار TP271 مشاهده شد. نتایج حاصل از فعالیت ضدباکتریایی عصاره متانولی سیانوباکتری Anabaena sp. نشان داد که بیشترین فعالیت بازدارندگی در برابر باکتری Escherichia coli در تیمار TP271 و در برابر باکتری Staphylococcus aureus در تیمار TP312 مشاهده شد که بترتیب 2/1 3/9 و 4/0 5 میلیمتر اندازهگیری شدند. نتایج حداقل غلظت بازدارندگی (MIC) نیز نشان داد که مهار رشد باکتریها در غلظتهای مختلف فسفر تفاوت معنیداری دارد (05/0 p <)، بهطوری که مهار رشد باکتری E. coli در تیمارهای CP230 و TP250، 25/1 میلیگرم بر میلیلیتر عصاره و در دیگر تیمارها 625/0 میلیگرم بر میلیلیتر عصاره اندازه گیری شد. برای باکتری S. aureus نیز میزان MIC در تیمار CP230 و TP250 بترتیب 5 و 5/2 میلیگرم بر میلیلیتر تعیین شد که با یکدیگر و با سایر تیمارها اختلاف معنیداری داشتند. نتایج اثر غلظتهای مختلف فسفر بر پروفیل اسیدهای چرب نشان داد که بین تیمارها از نظر میزان اسیدهای چرب اشباع اختلاف معنی داری مشاهده نشد در حالیکه بیشترین میزان اسیدهای چرب غیر اشباع تکی و غیر اشباع چندگانه در تیمار TP271 مشاهده شد که با تیمار شاهد اختلاف معنیداری داشتند (05/0 p <). در نتایج آنالیز کروماتوگرافی گازی (GC-MS)، اسیدهای چرب، آلکانها، ترکیبات فنولیک، الکلها و استرها بهعنوان ترکیبات اصلی شناسایی شده توسط سیانوباکتری Anabaena sp. تعیین شدند. نتایج همچنین نشان داد که بیشترین میزان سم میکروسیستین-LR نمونهها در تیمار TP271 و پس از آن در TP312 مشاهده شد که بترتیب 5/300 و 75/186 پیکوگرم بر میلیلیتر بودند و با همدیگر و با سایر تیمارها اختلاف معنیداری داشتند (05 / 0 p <). تیمار شاهد نیز با 41/33 پیکوگرم بر میلیلیتر کمترین میزان سم را دارا بود. نتایج به دست آمده در آزمایش سمیت حاد تفاوتهایی را بین کلادوسراها در حساسیت به نمونههای سیانوباکتری نشان داد. کمترین مقدار LC50 96 ساعته (بیشترین سمیت) در تیمار TP271 با 12/271 میلیگرم وزن خشک زیستتوده بر لیتر و بیشترین میزان آن (کمترین سمیت) در تیمار CP230 با 31/1790 میلیگرم وزن خشک زیستتوده بر لیتر محاسبه گردید. بهطور کلی نتایج بیان کننده آن است که سیانوباکتری Anabaena sp. نه تنها تولید کننده سم میکروسیستین-LR است، بلکه مواد شیمیایی مفیدی نیز تولید می کند که آنرا بهعنوان یک هدف جدید بالقوه برای توسعه ی داروهای ضد باکتری و آنتی اکسیدانی قرار می دهد.