حسين ايزدان
تحقیقات زیادی در کشورهای مختلف روی روانشناسی رنگها و تأثیر رنگها بر ذهن و روان افراد و تداعیمعانی رنگها صورتگرفته و برای رنگهای مختلف نظرات متفاوتی ارائه شده است. اگرچه اخیراً تحقیقات متعددی در مورد احساس، هارمونی و ترجیحرنگیایرانیان انجام شده، اما گزارشهای کمی در مورد تداعیمعانی رنگی ایرانیان ارائه شده است که این گزارشها نیز دارای مشکل عدمجمعآوری مناسب دادهها و روشهای معتبر تحلیلی هستند. بنابراین با توجه به تأثیر متغیرهای متنوع بر روانشناسی رنگ و به تبع آن برتداعیمعانی رنگها، به نظر میرسد بایستی تحقیق روی موضوع بررسی تداعیمعانی رنگی ایرانیان بهویژه با استفاده از پایگاه دادههای جهانیرنگ انجام گیرد تا بتوان تشابهات و اختلافات احتمالی را بین ایرانیان و مردم سایر کشورها یافت و بتوان تداعیمعانی رنگ بومی برایایرانیان را به دست آورد. لذا هدف این پژوهش بررسی تداعیمعانی رنگها برای ایرانیان است که از 15 مشاهدهکننده مرد و 15 مشاهدهکنندهزن که دید رنگی سالمی با توجه به آزمون ایشیهارا داشتند استفاده شد. با توجه به محدودیتهای مکانی و زمانی و همچنین نیاز به استفادهاز نمایشگر رنگ دقیق در بررسی این موضوع، از میان دانشجویان دانشگاه صنعتی اصفهان که میانگین سنی آنها بین 21 تا 36 سال بودندنمونهگیری به عمل آمد. نظرات این افراد در مورد تداعیمعانی رنگی با دیدن نمونه رنگ و نیز با مشاهده اسم آن و مقایسه نتایج آنها موردبررسی قرارگرفت. رنگهای اصلی انتخاب شده در این تحقیق از دادههای تحقیق نامگذاری رنگ ایرانیان استفاده شد. این رنگها شاملخاکستری، سبز، سیاه، آبی، قرمز، نارنجی، سفید، قهوهای، زرد، صورتی، فیروزهای و بنفش بودند و بر اساس آنها فام، و به دلیل بررسیتاثیر احتمالی تفاوت رنگهای دارای نام یکسان، خلوص و روشنایی متفاوت به آنها افزوده شد و به این طریق تعداد رنگها در آزمایشبراساس مشاهده نمونه افزایش یافت. با استفاده از دادههای کلمات تداعیمعانی شده برای این رنگها، بررسی تداعیمعانی رنگی با استفادهاز آزمایشهای روان فیزیکی برای نمونههای نمایش داده شده روی نمایشگری که توصیف رنگی شده انجام شد. در نهایت تحلیل دادههایجمعآوری شده با استفاده از روشهای آماری مناسب یعنی ضریب همبستگی پیرسون برای مقایسه همبستگی بین کلمات، جدول توزیعفراوانی برای محاسبه شاخصهای مرکزی، شاخص پراکندگی، ابر واژگان و مقایسه گروهی دادهها با گروههای دیگر،و آزمون توزیعنرمال یا روش سبد خرید استفاده شد. نتایج آزمون تداعیمعانی با دیدن نام رنگها بر حسب کلمات با بار معنایی مثبت، منفی، جنسیتی،احساسی)هیجانی(، طبیعت، اشیاء، اتفاقات و حوادث طبقهبندیشد و با دادههای پیمایش جهانی رنگ مقایسه گردید. نتایج نشان دادند کهاگر چه در بسیاری از تداعیمعانی رنگها ارتباط نزدیکی بین تداعیمعانی تحقیق حاضر و تداعیمعانی سایر کشورها وجود دارد، امااختلافهای قابل توجهی نیز وجود دارد که نیاز به یک تحقیق جامع و کامل برای فهم این اختلافات دارد که نتایج آن در طراحی محصولایرانی در حیطه رنگ به ویژه پوشاک را ضروری مینماید.

