چکیده

یکی از اهداف اصلی درمان­های دارویی افزایش ثمربخشی دارو در عینکاهش عوارض جانبی آن است. بر این اساس سیستم­های دارورسانی هدفمند می­توانند سودمندباشند؛ چرا که با رساندن دز مشخصی از دارو به بافت مورد نظر، در عین کاهش عوارض جانبیو فرکانس مصرف دارو، پایداری دارو در محل را افزایش می­دهند. امروزه یکی از جدیدترینمکانیزم­های دارورسانی، استفاده از نانو موتورهاست. میکرو/ نانوموتورها ساختارهایمصنوعیِ از طبیعت الهام گرفته شده­ای هستند که با تبدیل صورتی از انرژی به انرژی مکانیکیحرکت کرده و پیش­روی می­کنند. هدف از این پژوهش، طراحی وسنتز نانوموتور پایه پلیمری با قابلیت حرکت و جهت­گیری در میدان مغناطیسی می­باشد.برای تحقق این امر ابتدا نانودرات مغناطیسی Fe₃O₄ و Fe₃O₄ عامل­دار شده با سالسیک­اسید (Fe₃O₄-S) به روش هم­رسوبی سنتز گردید و در مرحله­یبعدی نانوذرات با پلیمر طبیعی و زیست­سازگار موسیلاژ به دانه (QSM)پوشش داده­شد. ویژگی­های ساختاری، مورفولوژی، خواص مغناطیسی و پایداری کلوئیدیذرات سنتز شده با ابزارها و آزمون­های مشخصه­یابی مختلفی چون XRD،FESEM، FTIR، VSM و DLS مورد بررسی قرار گرفت. در نهایت دارویدوکسوربیسین در نانوذرات بارگذاری شده و مقدار داروی بارگذاری شده و تاثیر pHبر مقدار داروی بارگذاری شده و رهایش یافته با استفاده از طیف سنجی نوری بررسی شد.نتایج XRD و FTIR نمونه­ها، سنتز و پوشش­دهی موفقیت آمیزنانوذرات Fe₃O₄ و Fe₃O₄-S را تایید کرد. تصاویر بدست آمده ز آنالیز FESEMحکایت از مورفولوژی کروی ذرات داشت. این تصاویر همچنین نشان داد که ضمن عامل­دارکردن Fe₃O₄ با سالسیک­اسید و پوشش­دهی آن با QSMتمایل این ذرات به آگلومره شدن کاهش یافته­است. نتایج آنالیز DLSقطر هیدرودینامیک ذرات مختلف را 9/552 تا 9/2005 نانومتر نشان داد که بیشترینمقدار مربوط به نانوذرات Fe₃O₄ و کمترین مقدار مربوط به نانوذرات Fe₃O₄-S@QSM بود. همچنین پتانسیل زتای ذرات بین 2/26- تا5/36- میلی­ولت اندازه­گیری شد که بیانگر پایداری کلوئیدی مناسب ذرات می­باشد.نتایج VSM نشان­دهنده­ی رفتار سوپرپارامغناطیسنانوذرات بود. نتایج بررسی اثر pH بر مقدار داروی قابل بارگذاری روی ذرات Fe₃O₄-S@QSM نشان داد که بهترین بازه برای بارگذاری دارودر نانوموتور محدوده pH 1/7-6/5 می­باشد. نتایج رهایش دارو نشان می­داد که نانوحامل­های Fe3O4-S@QSM   درمحیط­های اسیدی رهایش کندتری نسبت به محیط خنثی دارند به طوری که پس از گذشت 48ساعت در محیط خنثی حدود 90% و در محیط اسیدی تقریباً 79% دارو آزاد شده بود.

کلمات کلیدی

  نانوذره، پلیمر، دارورسانی هدفمند، حامل دارو،سرطان.