یکی از راه‌حل¬های مناسب جهت سازگاری با خشکسالی و کمبود آب و حفظ تولید در مناطق خشک روش آبیاری قطره¬ای زیرسطحی است. در روش آبیاری قطره¬ای زیرسطحی فقط منطقه ریشه آبیاری می¬شود و از آب موجود به طور مؤثرتری استفاده می شود. هدف از این تحقیق بررسی اثر سطوح مختلف مدیریت کودی (نیتروژن، کلات آهن و روی) و آب بر عملکرد، اجزای عملکرد و شاخص¬های بهره¬وری آب (WP) و بهره¬وری آب آبیاری (IWP) تحت سیستم آبیاری قطره‌ای زیرسطحی (SDI) است. در سال اول دو سطح آبیاری شامل یک سطح آبیاری کامل (W1=ETC)و یک سطح کم¬آبیاری ملایم (W2=0.87W1) و در سال دوم سه سطح آبیاری شامل یک سطح آبیاری کامل (W1)، یک سطح کم¬آبیاری ملایم (W2=0.84W1) و یک سطح کم¬آبیاری متوسط (W3=0.76W1) اجرا شد. تیمارهای مدیریت کود شامل کاربرد 150 کیلوگرم نیتروژن در هکتار در نه تقسیط (S9FZ0)، کاربرد 150 کیلوگرم نیتروژن در هکتار در سه تقسیط (S3FZ0)، کاربرد 150 کیلوگرم نیتروژن در هکتار در سه تقسیط و کاربرد کلات آهن و روی (S3FZ1) و کاربرد 150 کیلوگرم نیتروژن در هکتار در نه تقسیط و کاربرد کلات آهن و روی (S9FZ1) بودند. تیمارهای آزمایشی به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک در سه تکرار اجرا شد. شاخص¬های اندازه¬گیری شده شامل طول ساقه، شاخص سطح برگ و زیست¬توده اندام هوایی طی رشد گیاه ذرت بودند. هم¬چنین نیتروژن اولیه، نهایی خاک و برداشت شده توسط گیاه در مرحله برداشت اندازه¬گیری شد. مدیریت آبیاری براساس محاسبه تبخیر تعرق گیاه با استفاده از رابطه فائوپنمن مانتیث، و اندازه گیری رطوبت خاک با استفاده از اگر و تانسیومتر بود. اثر سطوح آبیاری بر زیست¬توده، عملکرد دانه، شاخص سطح برگ، بهره¬وری آب، بهره¬وری آب آبیاری و نیتروژن برداشت شده توسط گیاه در دو سال (P < 0.01) معنی-دار بود. اثر مدیریت تقسیط نیتروژن بر زیست¬توده و بهره¬وری آب آبیاری (P < 0.05) در دو سال معنی¬دار بود. هم¬چنین اثر بر هم کنش آبیاری و مدیریت نیتروژن بر زیست¬توده در سال اول (P < 0.05) و سال دوم (P < 0.01) و عملکرد دانه در سال اول (P < 0.01) معنی¬دار شد.کم¬ترین و بیش¬ترین مقدار زیست¬توده در سال اول به ترتیب برابر 19818 کیلوگرم در هکتار (S9FZ1W2) و27953 کیلوگرم درهکتار (S3FZ1W1) در سال دوم برابر 15452 کیلوگرم در هکتار (S9FZ0W3) و 24315 کیلوگرم در هکتار(S3FZ1W1) بود. بهره¬وری آب زیست توده، در سال اول به ازای 13 درصد کاهش عمق آب آبیاری نسبت به آبیاری کامل، 7/7 درصد کاهش یافت، و در سال دوم به ازای 16 و 24 درصد کاهش عمق آبیاری، به ترتیب 5/7 و 5/10 درصد کاهش داشت. به طور کلی میزان عملکرد در سال دوم به دلیل افزایش شوری آب نسبت به سال اول کاهش داشت و در هر دو سال تیمار سه تقسیط کود نیتروژن عملکرد بهتری نسبت به تیمار نه تقسیط داشت. به طور کلی، بر اساس شاخص های عملکرد و بهره¬وری آب، کم¬آبیاری برای گیاه ذرت تحت سیستم آبیاری قطره ای زیر سطحی توصیه نمی شود، زیرا میزان عملکرد و بهره¬و¬ری آب همزمان با اعمال تنش آبی به طور معنی داری در هر دو سال کاهش یافت.

کلمات کلیدی : کم آبیاری، آبیاری موضعی، کود نیتروژن، تقسیط نیتروژن، ذرت سیلویی، بهره¬وری آب