محمدرضا طرقي نژاد
چکیده
هدف از این پژوهش ایجاد ساختار گرادیانی در ورق آلومینیوم 1050 با استفاده از روش نورد تجمعی پیوندی و آنیل است. برای این منظور
نمونههای آلومینیومی به صورت 3 لایه، که لایه های جانبی جهت کمتر بودن اندازه دانه در سطح نمونه، دارای کاهش ضخامت اولیه 20 ، 35 و
50 درصد بودند و لایه میانی فاقد نورد اولیه بود، در دمای محیط و در شرایط بدون روانکاری تحت نورد تجمعی پیوندی قرار گرفتند. سپس
جهت دستیابی به انعطافپذیری و چقرمگی مناسب، نمونه ها در دمای ?C380 و در زمانهای 15 تا 2800 ثانیه آنیل شدند. پس از آن تغییرات
ریزساختاری و خواص مکانیکی مورد بررسی قرار گرفت.تغییرات ریزساختاری پس از نورد تجمعی و آنیل، با استفاده از میکروسکوپ نوری
مورد بررسی قرار گرفت. اختلاف اندازه دانه بین لایههای جانبی و لایهی مرکزی قابل مشاهده بود. با افزایش زمان آنیل دانهها رشد کرد و تا
زمان 600 ثانیه این رشد قابل توجه بود و بعد از آن سرعت رشد دانهها به شدت کاهش یافت. همچنین با افزایش زمان آنیل گرادیانی ساختاری
بین لایهی مرکزی و لایههای جانبی کاهش یافت، به این معنی که میانگین اندازه در این لایهها به یکدیگر نزدیک شد. برای ارزیابی خواص
مکانیکی و رفتار شکست از آزمون کشش تک محوره، پانچ برشی و خمش استفاده شد. در بیشتر نمونه ها افزایش چقرمگی رخ داد. نتایج
آزمون کشش نشان داد که نمونهها با زمان آنیل 120 ثانیه، بهبود قابل توجهی به طور همزمان در استحکام و انعطافپذیری از خود نشان میدهند
و بهترین چقرمگی مربوط به نمونهای با 20 درصد کاهش ضخامت اولیه که 120 ثانیه در دمای ?C380 آنیل شده، برابر با 3MJ/m9 / 46 ، بود.
آزمون خمش نیز نشان داد با افزایش زمان آنیل مقاومت به خمش با افزایش همراه است. مقطع شکست نیز به وسیله میکروسکوپ الکترونی
روبشی مورد بررسی قرار گرفت و مشاهده شد در لایه مرکزی پهنا و عمق دیمپلها نسبت به لایههای جانبی بیشتر است که میتوان آن را به
تفاوت اندازه در این لایهها نسبت داد. در نتیجه در لایهی مرکزی شکست نرمتری نسبت به لایههای جانبی رخ میدهد.
کلمات کلیدی
ساختار گرادیانی، استحکام، انعطافپذیری، نورد تجمعی پیوندی، اندازه دانه، لایه

