مرتضي طبايي
محاسبهی پارامترهای مخزنی نقش بسیارمهمی در مدیریت و توسعه میدانهای نفتی دارد. رابطه آرچی یکی از روابط اساسیمحاسبه اشباع آب در مخازن هیدروکربوری میباشدکه شامل پارامترهای ضریب سیمانشدگی(m) توان اشباع (n) و پیچاپیچی (a) است. بررسیها نشاندادهاندکه ضریب سیمانشدگی در بین پارامترهای آرچی نقش اساسیتری را عهدهدار است و نمیتوانآن را ثابت فرض کرد. در ایران، فاکتور سیمانشدگی در ارزیابیهای پتروفیزیکی معمولابه طور سنتی با فرمول شل اندازهگیری میشود و یا عدد ثابت دو در نظر گرفتهمیشود.تغییرات اندک درضریب سیمانشدگی میتواند نتایج تعیین اشباع آب و در نتیجه محاسبههیدروکربور درجا را به میزان قابل توجهیتحتتاثیر قراردهد. محاسبهی ضرایب وپارامترهای مخزنی به روش مستقیم امری هزینهبر و دارای نواقصیست، لذا در اینمطالعه تلاش شده است تا با کمک نرمافزار ژئولاگ به روش احتمالی، برآورد بهتر و دقیقتریاز ضریب سیمانشدگی در دو چاه میدان صورت پذیرد. براساس برازش انجامشده روی دادهها بر حسب تخلخل نمونههای مغزه و همچنیندادههای خروجی آنالیز مغزه برای ضریب سیمانشدگی،مقدارm به طور میانگین بهترتیببرای چاه یک 77/1 و برای چاه دو 73/1 محاسبهشد. با مطالعات بیشتر روی دادههایپتروفیزیکی و کمک گرفتن از رویکردهای ارزیابی ضریب سیمانشدگی مانند بورای، شل،فاک و مون و راسموس، مقادیر میانگین m بهترتیب75/1، 68/2، 28/3 و 916/0 برای چاه یک و 98/1، 042/2، 69/2 و 299/1 برای چاه دو محاسبهشد. با توجه به نتایج، رویکرد بورای بهترین شباهت را در روند نمودار و نتایجآنالیز از تخلخلهای پایین تا بالا دارا میباشد. در ادامه با استفاده از دادههایپتروفیزیکی موجود و m متغیر بدست آمده از برازش و مدلهای مختلف، مدلسازی پتروفیزیکیانجام شد. در نهایت اشباعهای بدست آمده از m های متغیر بارویکردهای مختلف بایکدیگر مقایسه شدهاند. اشباع حاصل شده ازفرمول بدستآمده در این مطالعه، تطابق قابل قبولی با اشباع مغزه را نشان داد.همچنین در نمودارهای اشباع از رویکردهای مختلف اختلاف کمی مشاهده شد که میتواندبهدلیل شیل پایین موجود در چاههای مورد مطالعه باشد.

