بررسی اثرات متقابل فراوری دانه ذرت (ورقه ای شده با بخار و آسیاب) با سن از شیرگیری (50 روز و 75 روز) و روش از شیرگیری (تدریجی و ناگهانی) بر عملكرد گوساله های شیرخوار
تاریخ دفاع
استاد
غلامرضا قرباني خراجي
دانشکده
مهندسی كشاورزی
هدف از آزمایش نخست، بررسی اثرات روش فراوری دانه ذرت و سن شیرگیری بر عملکرد، متابولیت¬های شکمبهای، فراسنجههای خونی، گوارشپذیری و رفتار تغذیهای گوسالههای شیرخوار هلشتاین بود. چهل و هشت رأس گوساله شیرخوار به طور تصادفی به 4 تیمار اختصاص داده شدند: 1) ذرت ورقهای شده با بخار و شیرگیری در سن 50 روز، 2) ذرت ورقهای شده با بخار و شیرگیری در سن 75 روز، 3) ذرت آسیاب شده و شیرگیری در سن 50 روز و 4) ذرت آسیاب شده و شیرگیری در سن 75 روز. گوساله¬ها در روز 50 یا 75 از شیر گرفته شدند و آزمایش تا روز 90 ادامه پیدا کرد. گوسالههایی که روز 50 قطع شیر شدند، شیرگیری بین روزهای 44 تا 50 و گوسالههایی که روز 75 قطع شیر شدند، شیرگیری بین روزهای 69 تا 75 با کاهش روزانه یک لیتر شیر انجام شد. نتایج این پژوهش نشان داده که اثر متقابل بین روش فراوری دانه ذرت و سن شیرگیری برای کل ماده خشک مصرفی، انرژی قابلمتابولیسم مصرفی، طول بدن، ارتفاع هیپ و عرض هیپ معنیدار بود (05/0 >P) و بیشترین مقدار در گوسالههای دریافتکننده ذرت ورقهای شده با بخار و شیرگیری در روز 75 دیده شد. گوسالههایی که خوراک آغازین دارای ذرت ورقهای شده با بخار دریافت کردند افزایش وزن روزانه، مصرف خوراک آغازین و گوارشپذیری پروتئین و گوارشپذیری فیبر نامحلول در شوینده خنثی بیشتری داشتند (01/0 > P). گوسالههای دریافتکننده ذرت ورقهای شده با بخار مقدار آلبومین (05/0 =P) و نیتروژن اورهای خون (01/0 =P) کمتری داشتند درحالیکه در این گروه پروتئین (01/0 =P) و گلوبولین خون (02/0 =P) بیشتر بود. همچنین مدتزمان مصرف خوراک (01/0 =P) در گوسالههای دریافتکننده ذرت ورقهای شده با بخار بیشتر از دیگر گوسالهها بود. گوسالههایی که در سن کمتر (روز 50) از شیر گرفته شدند نسبت به دیگر گوسالهها، بوتیرات (02/0 =P) و گوارشپذیری ماده خشک (01/0 =P) بیشتر بود. غلظت گلوکز خون (02/0 =P) در گوسالههایی که در روز 75 از شیر گرفته شدند نسبت به گوسالههایی که روز 50 از شیر گرفته شدند بیشتر بود و غلظت پروتئین خون (01/0 =P) کمتر بود. pH مایع شکمبه و نیتروژن آمونیاکی بین تیمارها تفاوت معنیداری نداشت (05/0 ‹P). بهطورکلی یافته های این پژوهش نشان داد که مصرف ذرت ورقهای شده با بخار در مقایسه با ذرت آسیاب شده در هر دو زمان از شیرگیری باعث بهبود عملکرد میشود. در آزمایش دوم اثرات روش فراوری دانه ذرت و روش از شیرگیری بر عملکرد، متابولیتهای شکمبهای، فراسنجههای خونی، گوارشپذیری و رفتار تغذیهای گوسالههای شیرخوار هلشتاین بررسی شد. شمار 48 رأس گوساله شیرخوار به طور تصادفی به 4 تیمار آزمایشی: 1) ذرت ورقهای شده با بخار و شیرگیری به روش تدریجی، 2) ذرت ورقهای شده با بخار و شیرگیری به روش ناگهانی، 3) ذرت آسیاب شده و شیرگیری به روش تدریجی و 4) ذرت آسیاب شده و شیرگیری به روش ناگهانی اختصاص داده شدند. شیرگیری در روز 70 انجام شد و آزمایش تا روز 90 ادامه پیدا کرد. در روش شیرگیری ناگهانی، گوسالهها از روز یک تا روز 15، 4 لیتر از روز 16 تا روز 67، 7 لیتر شیر دریافت کردند. قطع شیر بهصورت ناگهانی در روزهای 68 و 69 با کاهش روزانه 5/3 لیتر شیر انجام شد. در روش شیرگیری تدریجی، گوسالهها روزانه 4 لیتر شیر از روز یک تا 15 و 7 لیتر شیر از روز 16 تا 59 دریافت کردند. از شیرگیری بین روزهای 60 تا 69 با برنامه کاهشی به این گونه انجام شد: 6 لیتر شیر در روزهای 60 و 61، روزهای 62 و 63، 5 لیتر شیر، 4 لیتر شیر در روزهای 64 و 65، 3 لیتر شیر در روزهای 66 و 67، 2 لیتر شیر در روز 68 و یک لیتر شیر در روز 69. مصرف خوراک آغازین (روز 1 تا 90)تحتتأثیر روش فراوری ذرت قرار نگرفت (13/0 =P)، اما تحتتأثیر روش از شیرگیری (01/0 =P) قرار گرفت. اثر متقابل روش از شیرگیری با روش فراوری ذرت معنی دار بود (01/0 =P). بیشترین مقدار مصرف خوراک در گوسالههای دریافتکننده ذرت ورقهای شده با بخار و از شیرگیری تدریجی دیده شد. در گوسالههای دریافتکننده ذرت ورقهای شده با بخار گوارشپذیری ماده خشک (01/0 =P) و فیبر نامحلول در شوینده خنثی (03/0 =P) نسبت گوسالههای دریافتکننده ذرت آسیاب شده بیشتر بود. افزایش وزن روزانه (روز 1 تا 90) در گوسالههای شیرگیری شده به روش تدریجی بیشتر از گوسالههایی بود که بهصورت ناگهانی از شیر گرفته شدند (02/0 =P). نیتروژن آمونیاکی شکمبه (01/0 =P) در گوسالههایی که ذرت آسیاب شده مصرف کردند بیشتر از گوسالههای دریافتکننده ذرت ورقهای شده با بخار بود. مقدار pH شکمبه در روز 80 در گوسالههایی که بهصورت تدریجی از شیر گرفته شدند بیشتر از سایر گوسالهها بود (02/0 =P). نیتروژن اورهای و BHBA خون در گوسالههایی که ذرت آسیاب شده مصرف کردند

