فلزات سنگین از جمله سرب در محیط وجود دارند و از طریق آب، غذا و هوایی که استنشاق می شود، وارد بدن انسان و حیوانات میگردند. اثرات سمی و مضر سرب بر باروری در پژوهش های مختلف ثابت شده است. در مطالعات برای کاهش اثرات منفی فلزات سنگین، استفاده از پلی فنولها از جمله گالیک اسید توصیه شده است. در این پژوهش با هدف بررسی اثر گالیک اسید و فلز سنگین سرب بر تخمدان ، 40 سر موش Balbc بالغ در 5 گروه به مدت 35 روز، مورد بررسی قرار گرفتند. گروهها شامل: 1- کنترل (بی تیمار )، 2- شاهد (دریافت کننده گاواژ نرمال سالین)، 3- دریافت کننده گاواژ گالیک اسید (mg/kg 75)، 4- دریافت کننده گاواژ استات سرب (mkg 30) و 5- که یک ساعت پیش از گاواژ استات سرب (mg/kg 30)، دریافت کننده گاواژ گالیک اسید (mg/kg 75) بودند. در پایان دوره، موشها وزن کشی شدند و با رعایت اصول اخلاقی، پس از بیهوش سازی، تخمدانها جدا شدند. برای سنجش بیان ژن و میر از Real Time-PCR استفاده شد و RNA نصف تخمدانها جدا سازی و سنتز cDNA انجام شد سپس بیان 15 ژن شامل التهابی (Il-1, Tnf-)، اپاپتوتیک (Nf-B, P53, Bax, Caspase-3)، آنتی اپاپتوتیک (Bcl-2, A20 (Tnf-ip3), Vegf)، آنتی اکسیدانی (Nrf2, Keap1, Cat, Sod, Gpx, Gr) و 2 میرنا دخیل در فولیکولوژنسیز (miR-125b, miR-132) سنجش شد. برای مشاهده میکروسکوپی تخمدانها، گامههای آماده سازی بافت بر حسب دستورالعمل رایج در مطالعات انجام شد. نتایج، حاکی از اثر آشکار استات سرب بر بالا بردن بیان ژنهای التهابی، اپاپتوزی و کاستن از بیان ژنهای آنتی اکسیدانی بود (05/0 P ). حال آنکه گالیک اسید موجب کاهش بیان ژنهای التهابی و اپاپتوزی شد و ظرفیت آنتی اکسیدانی تخمدان را بالا برد و در بیشتر تستها، مصرف گالیک اسید یک ساعت پیش از استات سرب، توانست اثر منفی سرب بر تخمدان را به طور معنادار کاهش دهد (05/0 P). در تخمدانهایی که به منظور مشاهده بافت و هیستولوژی مقایسه شدند، اثر منفی سرب موجب کاهش آنژیوژنسیز (رگزایی) و فولیکولوژنسیز شد و تعداد فولیکولهای آغازین، اولیه، ثانویه و پیش از تخمکریزی کمتر بود (05/0 P). تخمدانهای گروه گالیک اسید، ساختار طبیعی داشتند و انواع فولیکول در سطوح تمایزی مختلف مشاهده شد و میزان رگهای خونی و عصب در مدالای این گروه از سایر گروهها بیشتر بود. تیمار گالیک اسید پیش از استات سرب تا حد زیادی اثرات منفی سرب بر مهار فولیکولوژنسیز و آنژیوژنسیز را خنثی کرد و ساختار تخمدانهای این گروه مشابه گروه کنترل بود. بر حسب آزمایش ما میتوان پلیفنول گالیک اسید را به عنوان گزینه مناسب برای بهبود شرایط تخمدان به ویژه در صورت حضور مواد تاکسیک مانند فلز سنگین سرب در محیط، محسوب کرد.
کلمات کلیدی: اپاپتوز، استات سرب، التهاب، فولیکولوژنسیز، گالیک اسید، میرنا