منصوره ملكيان
جنگلهایهیرکانی بهعنوان یکی از مهمترین ذخایر تنوع زیستی در جهان شناخته میشود و زیستگاههایمنحصربهفردی برای گونههای اندمیک نظیر بلند مازو (Quercuscastaneifolia) فراهم میآورد.این جنگلها، بهعنوان پناهگاهی اقلیمی در دوران عصر یخبندان، زیستگاههای پایداریرا برای گونههای باارزش فراهم کرده و نقشی اساسی در حفظ گونههای باقیمانده از آندوران ایفا میکند. مطالعه حاضر باهدف مدلسازی زیستگاه بلند مازو در مقیاس کل جنگلهایهیرکانی و بررسی تغییرات زیستگاهی اینگونه در بخش شرقی مازندران طی دو دهه اخیر، همراهبا بررسی الگوی تنوع ژنتیکی بلند مازو در شمال ایران، بهمنظور فراهم کردن اطلاعاتلازم برای توسعه استراتژیهای مؤثر حفاظت انجام شد. ابتدا، زیستگاههای مطلوب گونهبلند مازو در کل جنگلهای هیرکانی با استفاده از دادههای حضور گونه و سه مدل GLM، GBM و MaxENT در نرمافزار R مدلسازی شد که به شناسایی مناطقیبا بیشترین مطلوبیت زیستگاهی انجامید. بر اساس نتایج حاصل و بازدیدهای میدانی، بخششرقی مازندران بهعنوان ناحیهای با پوشش غالب بلند مازو در راستای بررسی هدف بعدیانتخاب شد. در این مرحله، با استفاده از دادههای جمعآوریشده و نرمافزار مکسنت،زیستگاههای مطلوب اینگونه شناسایی شد. سپس با استفاده از تحلیل شیءگرا، زیستگاههایمناسب بلوط به واحدهای همگن ازنظر ویژگیهای طیفی و توپوگرافی تقسیم شدند تا برای شناساییپراکنش و بررسی عملیات تنک شدگی درختان بلند مازو مورداستفاده قرار گیرند. مقایسه شاخصمیانگین سالانه NDVI در هر واحد در طی دو دهه گذشته (2002–2022) بهعنوان معیاری برای تنک شدگی محاسبه شد، نتایجنشان داد که بیش از 80 درصد واحدها در دو دهه گذشته تحت سطوح مختلف تنک شدگی قرارگرفتهاند.همچنین مدل رگرسیون خطی چندگانه (001/0

