چکیده:

در دهه‌های اخیر توسعه صنعت و فعالیت‌هایی چون معدن‌کاریمحیط زیست را تحت تاثیر قرار داده است. از طرف دیگر گردشگری نیز به عنوان یک صنعتحائز اهمیت در نظر گرفته شده است که می‌تواند اثرات مثبت و یا منفی بر مؤلفه‌هایمحیط زیست بگذارد. طیف گسترده‌ای از روش‌ها جهت بررسی و تجزیه و تحلیل نحوه‌یاثرگذاری و پایش مخاطرات محیط زیستی وجود دارد که بسته به شرایط و منطقه رخداد وهمچنین تجربه ارزیاب اتخاذ می‌گردد. حفاظت از اجزا و عملکرد یک اکوسیستم نیازمندرویکردی برای ارزیابی ویژگی‌ها و عوامل تاثیرگذار بر آن است. در پژوهش حاضر، منطقهطرق‌رود واقع در نطنز به لحاظ دارا بودن موقعیت مطلوب گردشگری و تعارض تعدد معادنموجود در آن با استفاده از توزیع پرسشنامه حاوی 32 سوال با روش‌های آماری آلفایکرونباخ و تی تست نگرش‌سنجی انجام شد. سپس ارزیابی آثار محیط زیستی فعالیت معادنبا در نظر گرفتن سه گزینه فعالیت معادن همراه با گردشگری، فعالیت معادن بدونگردشگری و عدم فعالیت معادن بر 16 معیار محیط زیستی در 4 گروه فیزیکی-شیمایی (اثربر خاک و توپوگرافی، تاثیر فعالیت معدنی بر سیمای سرزمین، آلودگی صوتی، کیفیت هواو منابع آب)، بوم‌شناختی-زیستی (پوشش گیاهی، حیات وحش و جاذبه‌های طبیعی)، اجتماعی-فرهنگی(جاذبه‌های فرهنگی تاریخی، تاثیر بر کیفیت زندگی ساکنین، تاثیر بر مراکز جمعیتی،تاثیر بر بازدید از منطقه و تاثیر بر ترک ساکنین محلی) و اقتصادی-عملیاتی (تاثیرمعدن‌کاری بر اشتغال، دسترسی و حمل و نقل و ظرفیت منطقه از نظر قیمت‌گذاری‌ها) بااستفاده از روش ماتریس ارزیابی سریع صورت گرفت. در پایان برای دریافتن تغییرات پوششگیاهی و میزان ساخت‌وساز منطقه تصاویر ماهواره‌ای لندست در سال‌های 1992، 2002 و2019 استخراج شد و با طبقه بندی به معدن، سکونتگاهی و پوشش گیاهی در گوگل ارثانجین کدنویسی گردید. همچنین، تغییرات مساحت طبقات نقشه‌ها از طریق انتقال تصاویرپردازش شده به محیط GIS به نمایش در آمد. نتایج حاصل، نشان دهنده‌ی افزایش 250 هکتاریوسعت معادن و افزایش 4/7 درصدی وسعت طبقه سکونتگاهی در منطقه و به تبع آن اثرگذاریبر محیط زیست و به طور کلی کاهش تمایل به گردشگری در طی 30 سال گذشته است.

کلمات کلیدی: آشکارسازی تغییرات، گوگل ارث انجین (GEE)،سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، ماتریس ارزیابی سریع