چکیده:گازهای گلخانه‌ای گازهایی همچون متان و دی‌اکسید کربن هستند که سببایجاد یک تعادل دمایی در سطح کره زمین می‌شوند. متان گاز گلخانه‌ای است که اثرات بسیارقوی‌تری نسبت به دی‌اکسید کربن دارد و تغییرپذیری آن در اتمسفر عمدتاً نتیجه تعادلخالص بین منابع و ته‌نشست‌ها در سطح زمین و واکنش‌های شیمیایی در جو است. در بینمنابع تولید متان، بخش کشاورزی نقش مهمی دارد که در کشورهای در حال توسعه مانند ایراناین موضوع اهمیت بیشتری دارد. لذا این مطالعه با هدف بررسی میزان متان انتشاریافته از هر کدام از بخش‌های کشاورزی (کشت برنج) و دامپروری‌ و همچنین بررسیسالانه میزان انتشار متان از این دو بخش در دهه گذشته (1390 تا 1399) در استان‌هایمختلف ایران انجام شده است. برای محاسبه میزان انتشار متان داده‌های مختلف در استان‌هایکشور از آمارنامه‌های وزارت جهاد کشاورزی کشور جمع‌آوری و مورد استفاده قرار گرفتهاست. داده‌های میزان بارش و دما از سازمان هواشناسی کشور برای هر استان اخذ شدهاست. به منظور محاسبه ضرایب انتشار از پیش‌فرض هیئت بین دولتی تغییرات آب و هوایی (IPCC) جهت انتشار گاز متانناشی از تخمیر روده‌ای،ذخیره کود دامی، انتشار کل دام‌ها و انتشار متان از دو حد کم و زیاد برای کشت برنجاستفاده شده است. نتایج نشان داد که میزان انتشار متان حاصل از تخمیر روده‌ای وذخیره کود در دام‌های سنگین (گاو، گوساله، گاومیش و شتر) نسبت به سایر دام‌هابیشتر بود. استان‌های مازندران، فارس و خراسان رضوی بیشترین سهم را در تولید گازمتان از بخش دامپروی نشان دادند. نتایج حاصل از بررسی انتشار متان از مزارع کشتبرنج نشان داد که استان‌های مازندران و گیلان بیشترین سطح زیر کشت و بارندگیسالانه را داشته و در نتیجه بیشترین سهم انتشار متان از این بخش را داشتند. درمجموع و میانگین 10 ساله برای هر دو بخش دامپروری و کشت برنج در کل کشور ایرانمیزان انتشار متان به ترتیب 955 و 64 تا 160 هزار تن در سال تخمین زده شد.   بیشترین میزان انتشار متان از بخش دامپروری درسال 1392 بوده که سهم انتشار کل این بخش (تخمیر روده‌ای و ذخیره کود) و تخمیر روده‌ایدام‌ها به ترتیب به میزان 1274 و 1069 هزار تن در سال بود. سرانه انتشار متان ازبخش دامپروری در این سال 5/16 کیلوگرم به ازای هر فرد در کشور بوده است. در بخشکشت برنج بیشترین میزان انتشار متان برای سال‌های 1397 و 1398 به ترتیب حداکثر 245و 235 هزار تن در سال و حداقل 89 و 86 هزار تن در سال به دست آمد. استان مازندراندر بین استان‌های کشور در میزان تولید گاز متان هم در بخش کشاورزی و هم دامپروریبیشترین سهم انتشار متان را نشان داد. باتوجه به میزان انتشار متان در بخش‌هایمختلف کشاورزی در کشور برنامه‌ریزی برای کاهش انتشار این گاز گلخانه‌ای به ویژه دربخش دامپروری پیشنهاد می‌شود.کلمات کلیدی: دامپروری، کشاورزی، کشت برنج، گازهایگلخانه‌ای، گاز متان