مجيد طالبي
زرین گیاه از جملهگیاهان دارویی منحصر به کشور ایران و متعلق به خانواده نعناعیان میباشد. ارزشدارویی و درمانی این گیاه به دلیل حضور فرآوردههای ثانویه در آن است. از جمله ی این ترکیبات که در تولید محصولاتدارویی و بهداشتی کاربرد فراوان دارد، میتوان به رزمارینیک اسید اشاره کرد. از آنجاکه ساخت این ترکیب به صورت شیمیایی پر هزینه است لذا تلاش میشود تا با استفاده ازروشهای کشت بافت مقدار این محصول را در گیاه افزایش داد. در این تحقیق تلاش شد تامقدار این متابولیت ثانویه در کشت سوسپانسیون با استفاده از الیسیتور عصاره مخمرافزایش یابد. بدین منظور در ابتدا کالوسزایی در برگهای این گیاه با استفاده ازغلظت های مختلف تنظیم کننده های رشد 2 و4- دی کلرو فنوکسی استیک اسید(2,4-D)و بنزیل آمینوپورین(BAP)القا شد. بهترین کالوس از لحاظ صفات وزن تر، تعداد و مساحت در محیط حاوی 5 میلیگرمبر لیتر2,4-D و2میلیگرم بر لیتر BAP بهدستآمد. پس از بهینه سازی کشت سوسپانسیون، غلظتهای مختلف عصاره مخمر در زمانهای8 و24 ساعت اعمال شد. اندازه گیری رزمارینیک اسید با استفاده از تکنیک HPLCنشان داد که بالاترین مقدار آن در غلظت 2 میلیگرم بر میلیلیتر این الیسیتور درزمان 24 ساعت حاصل شد. اندازه گیری بیان ژن PAL درمسیر بیوسنتز این ترکیب دارویی نیز نشان داد که بیشترین بیان این ژن در غلظت 2 میلیگرم بر لیتر الیسیتور درزمان 24 ساعت بوده است. در مجموع نتایج حاصل از این مطالعه نشان دادکه می توان از الیسیتور عصاره مخمر در کشت سوسپانسیون به منظور افزایش رزمارینیکاسید در صنایع دارویی بهره جست.
کلمات کلیدی: زرین گیاه، کالوس،عصاره مخمر، رزمارینیک اسید، ژنPAL

