محمدرضا طرقي نژاد
پوشش روی برای محافظت ورق و دیگر محصولات فولادی به طورمتداول توسط آبکاری الکتریکی (گالوانیزه سرد) یا غوطهوری (گالوانیزه گرم) اعمالمیشود. افزودن عناصر آلیاژی مانند منیزیم به روی خالص موجب بهبود عملکرد پوشش درمصارف خوردگی میشود. اخیراً فرایند رسوب فیزیکی بخار به دلیل یکنواختی و کنترلضخامت پوشش بهعنوان یک روش جایگزین برای ایجاد پوششهای حاوی روی مد نظر قرارگرفتهاست. مطالعات کمی در خصوص تغییرات ضخامت لایههای روی- منیزیم انتشار یافته و اکثرتحقیقات تاثیر محتوای منیزیم را بررسی کردهاند. در این پژوهش، پوششهای دولایهروی و منیزیم در ضخامتهای متفاوت بر زیرلایه فولادی توسط فرایند کندوپاش مغناطیسیلایهنشانی شدند. سپس جهت تشکیل فازهای بین فلزی روی- منیزیم، در دمای 200 درجهسانتیگراد تحت عملیات آنیل قرار گرفتند. پس از عملیات حرارتی، نمونهها توسط پراشپرتو ایکس (GIXRD)، میکروسکوپ الکترونیروبشی گسیل میدانی (FE-SEM)، میکروسکوپ الکترونیروبشی (SEM) و طیف سنجی توزیع انرژی (EDS) مشخصهیابی و با یکدیگر مقایسه شدند. چسبندگی پوششها توسط آزمون خمش اندازهگیریشد و مقاومت به خوردگی نمونهها نیز با آزمونهای الکتروشیمیایی پلاریزاسیونپتانسیودینامیک و امپدانس الکتروشیمیایی در محلول 5/3 % مورد ارزیابی قرار گرفت وبا پوشش گالوانیزه مقایسه شد. نتایج نشان داد پس از آنیل، پوششها به لحاظ ساختاریمتراکمتر شده و دانههای هممحور را تشکیل دادهاند. بررسیهای فازی وجود ترکیباتمیانی MgZn2، Mg2Zn11 در پوشش را شناسایی کرد. با افزایش ضخامت پوشش، ترکیبات میانی و تنش پسماندافزایش یافته و چسبندگی پوشش را تحت تاثیر قرار میدهد. نتایج حاصل از آزمونهایالکتروشیمی نشان داد که پوشش روی - منیزیملایهنشانی شده در زمان 45 دقیقه با چگالی جریان خوردگی17.292 ?A/cm2 مقاومت به خوردگی خوبی نسبت به پوشش گالوانیزه با چگالی جریان 97.71 ?A/cm2 دارد که نمایانگر تاثیر مثبت حضور منیزیم در پوششهاینازک رسوب فیزیکی بخار است.
واژه کلیدی
پوشش روی - منیزیم،چسبندگی پوشش، رسوب فیزیکی بخار، گالوانیزه، ، مقاومت به خوردگی.

