نعمت اله اعتمادي شلمزاري
سانسوریا گیاهی زینتی با برگهای زیبا، تک لپه و چند ساله ودارای شکل و رنگ متنوع میباشد. این گیاه از لحاظ زینتی، دارویی، صنعتی و محیطزیست دارای اهمیت فراوان میباشد. تکثیر گیاه سانسوریا ابلق از طریق تقسیم ریزومصورت میگیرد و به علت شیمر پریکلینال بودن، تکثیر از طریق قلمه امکان پذیر نیست و عمدتاً گیاهان غیرابلقو سبز تولید میشوند. تکثیر سانسوریا از طریق کشت بافت نیز در برخی از کشورهایجنوب شرق آسیا صورت میگیرد. در این تحقیق درخصوص بررسی اثر محیط کشت و ریزنمونهدر تکثیر غیرجنسی سانسوریا ابلق و همچنین امکان انتقال صفت طلایی بودن حاشیه برگهااز طریق کشت بافت اقدام گردید. در این پژوهش به طور کلی سه تیمار شامل: اثر غلظتمتفاوت تنظیمکننده رشد و تاثیر نوع ریزنمونه بر میزان کالوسدهی، شاخهزایی وریشهدهی، تاثیر ارتفاع شاخه بر صفت ریشهدهی و همچنین بررسی امکان تولید گیاهچهابلق، مورد بررسی قرار گرفت. پس از ضدعفونی نمودن برگها، از سه قسمت برگ به صورتجداگانه ریزنمونه تهیه شد( قسمت طلایی به صورت خالص، قسمت ابلق( سبز و طلایی باهم) و قسمت سبز). جهت القای کالوس، ریزنمونهها به محیط کشت MSحاوی تنظیم کننده رشد 2,4-D با غلظتهایمختلف منتقل شدند و در پایان کالوسدهی، صفاتی از قبیل درصد کالوسزایی، وزن و حجمکالوسها و کیفیت آنها مورد بررسی قرار گرفت که بهترین ریزنمونه، بافت سبز و درتیمار 2,4-D با غلظت mg/l45/0 بود. برای القای شاخهدهی، کالوسهای تولید شده به محیط کشت MSحاوی هورمون BA با غلظتهای متفاوت منتقل شدند کهبا اندازهگیری صفات مورد بررسی( تعداد شاخه و جنین غیرجنسی تولید شده، ارتفاعشاخه، درصد باززایی شاخه و تعداد برگ) در این مرحله نیز ریزنمونه بافت سبز، از نظرتعداد شاخهدهی و تولید جنین غیرجنسی دارای بیشترین مقدار تولید بود. برای مرحلهریشهزایی نیز شاخههای حاصل از محیط کشت القای شاخه که به ارتفاع و رشد مناسبرسیده بودند( آنهایی که برگ تشکیل شده و کاملاً باز شده بودند وحداقل ارتفاع یکسانتیمتر داشتند) به محیط کشت 1/2MS حاوی هورمون IBAبا غلظت mg/l 2 منتقل شدند وصفاتی مانند درصد ریشهزایی، تعداد و طول ریشه اندازهگیری شد. گیاهانی که طولآنها موقع انتقال 2 سانتیمتر بودند دارای بهترین نتایج شدند. تعداد پنج شاخهکاملاً طلایی نیز حاصل گردید که در محیط ریشهزایی هیچ ریشهای تولید نکردند. درسایر گیاهچهها موقعی که اندازه ریشهها حدود 5 سانتیمتر رسید در گلدانهای کوچکحاوی کوکوپیت و پرلیت با مخلوط 1:1 کشت شدند و پس از سازگاری به گلخانه منتقلشدند.
کلماتکلیدی: سانسوریا
ابلق، کشت بافت، کالوسزایی، جنین غیرجنسی، شیمر

