آب¬های زیرزمینی یکی از مهم¬ترین و ارزشمند ترین منابع آب شیرین در جهان و همچنین کشور ایران هستند. به‌دلیل این که آب¬های زیرزمینی احتمال آلودگی کمتری نسبت دیگر منابع آب¬شیرین دارند، از اهمیت ویژه¬ای برخوردار هستند. در استان کویری کرمان آب-های زیرزمینی بخش عمده¬ای از آب مصرفی بخش شرب، کشاورزی و صنعت در این منطقه را تامین می¬کنند. موقعیت جغرافیائی محدوده مطالعاتی کرمان به علت نزدیکی آن به کویر لوت و با داشتن اقلیم خشک باعث گردیده که مشکل کمبود آب به عنوان مهم-ترین مسئله نمود بارزی داشته باشد. در چند دهه اخیر با رشد روز افزون جمعیت و رشد صنعت، که نیاز فزاینده به منابع آب و خاک را به‌دنبال داشته است، این سهم به ویژه در مناطقی که از آب¬های سطحی بی‌بهره و یا کم بهره‌ می‌باشند، افزایش یافته و در برخی مناطق مانند دشت¬کرمان که فاقد جریان سطحی دایم و یا قابل توجه می‌باشد، آب¬زیرزمینی تنها منبع تامین نیازهای آبی محسوب می‌گردد. نگاهی به روند بهره‌برداری از آب¬های زیرزمینی در منطقه کرمان نشان می‌دهد که حجم تخلیه و مصرف از آب¬زیرزمینی در طول زمان به¬طور مستمر افزایش داشته و این امر منجر به کاهش حجم ذخایر آب¬زیرزمینی گردیده است، به¬طوری‌که نیاز به اعمال مدیریت بهینه بهره‌برداری از منابع آب بیش از هر زمان دیگری احساس می‌گردد. با توجه به این که رفع آلودگی از این منابع امری هزینه‌بر و زمان‌بر است، تهیه نقشه¬های آسیب¬پذیری که مناطق را از نظر استعداد آلودگی تفکیک نماید، برای استفاده مدیران و متولیان استان ضروری می-باشد. روش DRASTIC، GODS وSI بزای ارزیابی آسیب¬پذیری آبخوان دشت¬کرمان-باغین مورد استفاده قرار گرفت. روش DRASTIC از پرکاربرد‌ترین و انعطاف پذیرترین روش¬های ارزیابی آسیب¬پذیری می¬باشد که در همه کشور های دنیا مورد استفاده قرار می¬گیرد. این روش از هفت پارامتر شامل عمق آب، تغذیه، محیط آبخوان، بافت خاک، توپوگرافی، محیط غیر اشباع و هدایت هیدرولیکی تشکیل شده است. برای بررسی اهمیت پارامتر¬ها از تحلیل حساسیت حذف نقشه استفاده شد. نتایج روش DRASTIC نشان داد آبخوان منطقه مورد مطالعه به سه بخش آسیب¬پذیری خیلی¬کم، کم و متوسط تقسیم می¬شود. نتایج مدل GODSبا تعداد پارامتر کم-تر منطقه مورد مطالعه را به دو بخش کم و متوسط تقسیم بندی می¬شود .نتایج مدل SI با پنج پارامتر و اثر دادن کاربری¬اراضی در تعیین آسیب¬پذیری و وزن¬دهی متفاوت نسبت به مدل DRASTIC منطقه را به دو بخش آسیب¬پذیری کم و متوسط تقسیم بندی می¬کند. همچنین برای مدل DRASTIC آنالیز حساسیت حذف¬لایه اطلاعاتی منطقه غیر¬اشباع را موثرترین پارامتر در تهیه آسیب¬پذیری منطقه نشان می¬دهد. همبستگی بین داده¬های میدانی نیترات و مدل DRASTIC همبستگی بهتری نسبت به دو مدل دیگر نشان داد و مشخص شد مدل DRASTIC پهنه بندی بهتری از منطقه ارائه می¬دهد.

کلمات کلیدی : دشت¬کرمان، آسیب¬پذیری آبخوان، تحلیل حساسیت، DRASTIC، GODS، SI